گرایش های دکتری روانشناسی 1405 + شرایط جدید

گرایش های دکتری روانشناسی در سال ۱۴۰۵ در دو مجموعه امتحانی اصلی روانشناسی (۱) با کد ۲۱۴۴ و روانشناسی (۲) با کد ۲۱۵۰ قرار گرفته اند. روانشناسی تربیتی، روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی و مشاوره در مجموعه ۲۱۴۴ هستند؛ در مقابل، رشته های روانشناسی، روانشناسی بالینی، روانشناسی سلامت، خانواده و سلامت جنسی، روانشناسی صنعتی و سازمانی و علوم شناختی – روانشناسی با گرایش روانشناسی شناختی در مجموعه ۲۱۵۰ قرار دارند.

نکته مهم این است که داوطلب ابتدا باید مجموعه امتحانی متناسب با مدرک کارشناسی ارشد خود را انتخاب کند و سپس بعد از اعلام نتیجه آزمون، فقط رشته محل هایی را انتخاب کند که در دفترچه انتخاب رشته ۱۴۰۵ برای همان مجموعه اعلام شده اند. درج نام یک گرایش در دفترچه ثبت نام به معنی پذیرش قطعی آن در همه دانشگاه ها نیست و دانشگاه های پذیرنده و ظرفیت نهایی از دفترچه انتخاب رشته و اصلاحیه آن مشخص می شود.

لیست گرایش های دکتری روانشناسی ۱۴۰۵

لیست گرایش های دکتری روانشناسی ۱۴۰۵ فقط شامل عمومی، بالینی و سلامت نیست. دفترچه ثبت نام سازمان سنجش، رشته های این حوزه را میان دو مجموعه امتحانی ۲۱۴۴ و ۲۱۵۰ تقسیم کرده است و همین تفکیک باید مبنای انتخاب داوطلب قرار بگیرد.

بر اساس دفترچه ثبت نام دکتری ۱۴۰۵، درج یک رشته یا گرایش زیر یک مجموعه امتحانی به تنهایی به معنی پذیرش دانشجو در همان سال نیست. دانشگاه های پذیرنده، نوع دوره و ظرفیت هر رشته محل در دفترچه شماره ۲ انتخاب رشته و اصلاحیه های آن مشخص می شوند.

یک نکته مهم درباره عبارت «روانشناسی عمومی» این است که عنوان درج شده در مجموعه ۲۱۵۰ دفترچه ۱۴۰۵، «روانشناسی» است. بنابراین هنگام تطبیق رشته با دفترچه و کد رشته محل، بهتر است عنوان رسمی دفترچه ملاک قرار گیرد.

تفاوت روانشناسی ۱ و روانشناسی ۲ در دکتری

تفاوت روانشناسی (۱) و روانشناسی (۲) فقط در نام مجموعه نیست؛ رشته های قابل انتخاب، مواد تخصصی آزمون و برخی مدارک مجاز برای شرکت در این دو مجموعه متفاوت است.

بنابراین اگر هدف شما دکتری روانشناسی بالینی یا سلامت است، نباید صرفا به دلیل شباهت نام رشته ها مجموعه روانشناسی (۱) را انتخاب کنید. کد مجموعه، عنوان مدرک قبلی و جدول رشته های مرتبط باید همزمان کنترل شوند.

شرایط گرایش های دکتری روانشناسی ۱۴۰۵

شرایط گرایش های دکتری روانشناسی از دو بخش تشکیل می شود: شرایط عمومی شرکت در آزمون دکتری و تطابق مدرک قبلی با رشته های مرتبط مجموعه امتحانی. پس از آزمون نیز کارنامه، حد نصاب دانشگاه، ظرفیت رشته محل و مصاحبه علمی در قبولی اثر دارند.

• داوطلب باید مدرک کارشناسی ارشد یا دکتری حرفه ای مورد تایید داشته باشد یا در مهلت مقرر دانشجوی سال آخر این مقاطع باشد.
• برای بیشتر داوطلبان، معدل مقطع کارشناسی ارشد یا دکتری حرفه ای نباید کمتر از ۱۴ باشد؛ استثناهای اعلام شده در دفترچه باید جداگانه بررسی شوند.
• عنوان رشته مقطع کارشناسی ارشد یا دکتری حرفه ای باید در فهرست رشته های مرتبط مجموعه امتحانی انتخاب شده قرار داشته باشد.
• پس از آزمون، انتخاب رشته فقط از میان کد رشته محل هایی امکان پذیر است که برای مجموعه امتحانی داوطلب در دفترچه انتخاب رشته درج شده باشند.
• دعوت به مصاحبه به رتبه، نمره، حد نصاب رشته محل و ضوابط دانشگاه پذیرنده وابسته است.
• قبولی نهایی فقط با نمره آزمون کتبی تعیین نمی شود و سوابق علمی و مصاحبه نیز در نتیجه اثر دارند.

رشته های مجاز برای روانشناسی ۱

در مجموعه ۲۱۴۴، فارغ التحصیلان رشته هایی مانند علوم تربیتی، روانشناسی، برخی رشته های آموزش، مشاوره، اخلاق، تربیت اخلاقی، گفتاردرمانی و بعضی رشته های توانبخشی می توانند بر اساس عنوان دقیق مدرک و جدول دفترچه امکان ثبت نام را بررسی کنند.

فهرست رسمی این مجموعه شامل گروه هایی از رشته های زیر است:

• علوم تربیتی؛ تمامی رشته ها و گرایش های درج شده در دفترچه
• روانشناسی؛ تمامی رشته ها و گرایش ها
• آموزش ریاضی، آموزش فیزیک، آموزش شیمی و آموزش زبان فارسی
• مشاوره و راهنمایی و مشاوره؛ گرایش های اعلام شده
• اخلاق، تربیت اخلاقی و برخی رشته های مرتبط با مشاوره اسلامی
• گفتاردرمانی و برخی رشته های توانبخشی علوم پزشکی
• روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی

ملاک نهایی، عنوان دقیق مدرک در دفترچه همان آزمون است؛ بنابراین مشابه بودن نام دو رشته، به تنهایی مجوز شرکت ایجاد نمی کند.

رشته های مجاز برای روانشناسی ۲

برای مجموعه ۲۱۵۰ دامنه رشته های مرتبط گسترده است، اما همه دارندگان این مدارک لزوما مجاز به انتخاب همه رشته محل ها نیستند.

بر اساس دفترچه ثبت نام ۱۴۰۵، رشته های مرتبط این مجموعه شامل گروه های زیر است:

• علوم تربیتی؛ تمامی رشته ها و گرایش ها
• روانشناسی؛ تمامی رشته ها و گرایش ها
• پزشکی عمومی و پرستاری در گروه بهداشت و درمان
• رشته های اعلام شده حوزه توانبخشی علوم پزشکی
• مشاوره و راهنمایی و مشاوره؛ تمامی گرایش های اعلام شده
• سنجش و اندازه گیری
• برخی رشته های مشاوره با رویکرد اسلامی و تربیت اخلاقی
• علوم شناختی در گرایش های توانبخشی شناختی و روانشناسی شناختی
• روانشناسی ورزشی، مشروط به داشتن مدرک کارشناسی یا زیرگروه تحصیلی روانشناسی طبق شرط دفترچه

شرط مهم خانواده و سلامت جنسی: پذیرش در رشته خانواده و سلامت جنسی در مجموعه ۲۱۵۰ فقط برای دارندگان مدرک دکتری عمومی پزشکی یا کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی مجاز اعلام شده است.

دروس و ضرایب دکتری روانشناسی ۱۴۰۵

در آزمون دکتری ۱۴۰۵، زبان با ضریب ۱ و دروس تخصصی با ضریب ۵ محاسبه می شوند. بنابراین اطلاعات قدیمی درباره ضریب ۴ دروس تخصصی برای آزمون ۱۴۰۵ ملاک نیست.

برای مجموعه روانشناسی (۲) با کد ۲۱۵۰، مواد امتحانی به شکل زیر اعلام شده است:

در دفترچه ۱۴۰۵ درس «استعداد تحصیلی» در فهرست مواد آزمون این مجموعه درج نشده است. بنابراین برنامه مطالعاتی داوطلب باید بر اساس مواد امتحانی جدید همان دوره تنظیم شود.

مواد آزمون مجموعه روانشناسی (۱) نیز بر اساس رشته متفاوت است:

به همین دلیل استفاده از یک فهرست منبع یکسان برای تمام شاخه های دکتری روانشناسی می تواند برنامه مطالعه داوطلب را از مسیر درست خارج کند.

دانشگاه های پذیرنده دکتری روانشناسی ۱۴۰۵

دانشگاه های پذیرنده و ظرفیت گرایش های دکتری روانشناسی باید از دفترچه انتخاب رشته ۱۴۰۵ و آخرین اصلاحیه آن استخراج شوند؛ زیرا فهرست موجود در دفترچه ثبت نام صرفا رشته های احتمالی را معرفی می کند و تضمینی برای ارائه هر رشته در یک دانشگاه مشخص نیست.

دفترچه انتخاب رشته دکتری سراسری ۱۴۰۵ در ۱۹ فروردین منتشر شد و در ۲۴ فروردین نیز اصلاحیه آن شامل رشته محل های جدید، تغییر بعضی ظرفیت ها و اصلاح شرایط برخی رشته محل ها منتشر شد. بنابراین برای ظرفیت نهایی باید دفترچه و اصلاحیه با هم بررسی شوند.

اهمیت اصلاحیه در سال ۱۴۰۵ را می توان در تغییرات واقعی آن دید. برای نمونه، ظرفیت رشته روانشناسی دانشگاه خلیج فارس در یکی از رشته محل های مجموعه ۲۱۵۰ از ۸ نفر به ۷ نفر کاهش پیدا کرده است. همچنین برای رشته محل های خانواده و سلامت جنسی دانشگاه شاهد، شرط مدرک مجاز در اصلاحیه مورد تاکید قرار گرفته است.

به همین دلیل جدول های ظرفیت مربوط به سال های گذشته نباید برای انتخاب رشته ۱۴۰۵ استفاده شوند. هنگام مقایسه دانشگاه ها نیز علاوه بر ظرفیت، نوع دوره، شهر، حوزه پژوهشی اعضای هیئت علمی و تناسب آن با موضوع مورد علاقه داوطلب اهمیت دارد. برای مقایسه گزینه ها می توانید معیارهای انتخاب بهترین دانشگاه رشته روانشناسی را نیز در کنار دفترچه رسمی بررسی کنید.

مصاحبه و معدل در قبولی دکتری روانشناسی

قبولی در گرایش های دکتری روانشناسی فقط با رتبه آزمون کتبی تعیین نمی شود. آزمون دکتری ۱۴۰۵ دو مرحله دارد و در دوره های آموزشی – پژوهشی، آزمون متمرکز، سوابق علمی و مصاحبه هر سه در نتیجه نهایی اثر دارند.

در مرحله مصاحبه دکتری، دانشگاه می تواند کیفیت پایان نامه، مقاله ها، فعالیت های پژوهشی، سوابق آموزشی، تسلط علمی، زمینه پژوهشی داوطلب و تناسب او با گروه آموزشی را بررسی کند.

معدل کارشناسی چقدر تاثیر دارد؟

معدل کارشناسی به صورت یک ضریب مستقیم در گزینش مرحله آزمون سازمان سنجش اعمال نمی شود. طبق دفترچه ثبت نام ۱۴۰۵، معدل داوطلبان در مراحل گزینش سازمان سنجش تاثیر مستقیم ندارد و بر اساس شیوه نامه بررسی سوابق آموزشی، توسط دانشگاه محل مصاحبه قابل ارزیابی است.

در عین حال دو موضوع را نباید با یکدیگر اشتباه گرفت:

• معدل کارشناسی ارشد یا دکتری حرفه ای: برای ثبت نام آزمون، در حالت عمومی نباید کمتر از ۱۴ باشد؛ مگر موارد استثنایی اعلام شده در دفترچه.
• معدل کارشناسی: حداقل کشوری واحدی برای انتخاب همه گرایش های روانشناسی در آزمون با کنکور تعیین نشده، اما دانشگاه می تواند آن را در بررسی سوابق آموزشی لحاظ کند.

بنابراین معدل پایین تر کارشناسی لزوما به معنی حذف داوطلب از آزمون نیست، اما در یک رقابت نزدیک می تواند همراه با کیفیت دانشگاه محل تحصیل، پایان نامه و سایر سوابق علمی در ارزیابی دانشگاه اهمیت پیدا کند.

اگر برای نحوه محاسبه امتیازهای جلسه مصاحبه نیاز به جزئیات بیشتری دارید، معیارهای نحوه امتیازبندی مصاحبه دکتری باید متناسب با فراخوان دانشگاه محل مصاحبه بررسی شود.

استعداد درخشان دکتری روانشناسی

پذیرش استعداد درخشان دکتری روانشناسی مسیر جداگانه ای از آزمون دکتری با آزمون است. در این روش، دانشگاه بر اساس آیین نامه پذیرش بدون آزمون و فراخوان اختصاصی خود، سوابق تحصیلی و پژوهشی متقاضیان را ارزیابی می کند.

شرایطی که معمولا باید از فراخوان همان دانشگاه بررسی شوند شامل موارد زیر هستند:

• رشته و گرایش مقطع کارشناسی ارشد
• وضعیت معدل و رتبه تحصیلی
• زمان سپری شده از فارغ التحصیلی
• سوابق پژوهشی و علمی
• پایان نامه کارشناسی ارشد
• شرایط اختصاصی دانشکده یا گروه روانشناسی
• کسب امتیاز لازم در مصاحبه علمی

شرایط استعداد درخشان همه دانشگاه ها یکسان نیست. اعداد مربوط به معدل، زمان فارغ التحصیلی یا امتیاز پژوهشی باید از فراخوان همان دانشگاه و آیین نامه حاکم بر همان دوره استخراج شوند.

اگر هدف شما ورود بدون آزمون است، شرایط دکتری بدون آزمون و استعداد درخشان باید جدا از مسیر مجموعه های ۲۱۴۴ و ۲۱۵۰ بررسی شود.

بازار کار گرایش های دکتری روانشناسی

بازار کار گرایش های دکتری روانشناسی به نوع تخصص، مهارت پژوهشی یا حرفه ای، سابقه عملی، مجوزهای لازم و محل فعالیت وابسته است؛ بنابراین نمی توان صرفا بر اساس نام گرایش، یک رشته را پردرآمدتر یا دارای بازار کار تضمین شده دانست.

داشتن مدرک دکتری به تنهایی برای انجام همه انواع خدمات بالینی یا درمانی کافی نیست و فعالیت حرفه ای باید مطابق مقررات و مجوزهای مربوط انجام شود.

برای افرادی که هدف ادامه تحصیل یا فعالیت حرفه ای خارج از ایران را دارند نیز عنوان گرایش، معادل سازی مدرک و الزامات مجوز حرفه ای در کشور مقصد اهمیت دارد و نباید صرفا بر اساس بازار کار داخل ایران تصمیم گیری شود.

کدام گرایش دکتری روانشناسی بهتر است؟

بهترین گرایش دکتری روانشناسی برای همه داوطلبان یکسان نیست. انتخاب مناسب باید از تقاطع علاقه تخصصی، سابقه کارشناسی ارشد، موضوع پایان نامه، توان پژوهشی، دانشگاه های پذیرنده و مسیر شغلی موردنظر انجام شود.

یک انتخاب منطقی این است که ابتدا فقط گرایش هایی را نگه دارید که از نظر مدرک قبلی مجاز هستید، سپس دانشگاه ها و ظرفیت ۱۴۰۵ را بررسی کنید و در مرحله آخر، تناسب موضوع پژوهشی و مسیر شغلی را وارد تصمیم کنید. انتخاب بر اساس شهرت یک گرایش بدون توجه به این سه مرحله، ممکن است به اولویت بندی نامناسب منجر شود.

جمع بندی گرایش های دکتری روانشناسی

در سال ۱۴۰۵، گرایش های دکتری روانشناسی میان دو مجموعه اصلی ۲۱۴۴ و ۲۱۵۰ تقسیم شده اند. روانشناسی تربیتی، کودکان استثنایی و مشاوره در مجموعه روانشناسی (۱) قرار دارند و روانشناسی، بالینی، سلامت، خانواده و سلامت جنسی، صنعتی و سازمانی و روانشناسی شناختی در مجموعه روانشناسی (۲) بررسی می شوند.

قبل از انتخاب گرایش، سه مورد باید قطعی شود: مجاز بودن مدرک کارشناسی ارشد برای مجموعه امتحانی، وجود رشته محل موردنظر در دفترچه انتخاب رشته ۱۴۰۵ و ظرفیت نهایی پس از اعمال اصلاحیه. بعد از آن نیز کیفیت سوابق علمی و مصاحبه در نتیجه نهایی نقش جدی دارد.

“`