تحصیل همزمان در دو رشته دانشگاه در مصوبه جدید 1405

تحصیل همزمان در دو رشته در سال ۱۴۰۵ برای همه دانشجویان و در همه دانشگاه ها مجاز نیست. امکان ثبت نام در رشته دوم به مقطع تحصیلی، نوع دانشگاه، شیوه پذیرش، موافقت کتبی دانشگاه مبدا و مقصد و وضعیت نظام وظیفه بستگی دارد. مهم ترین تغییر مقررات به مصوبه جلسه ۹۷۲ شورای عالی برنامه ریزی آموزشی مربوط است که ممنوعیت مطلق تحصیل همزمان در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری را اصلاح کرده؛ اما این مجوز فقط شامل رتبه های اول آزمون و گروه محدودی از استعدادهای درخشان می شود.

اگر در دو دانشگاه پذیرفته شده اید یا درباره اعتبار معافیت تحصیلی، مجوز دانشگاه مبدا و امکان ثبت نام رشته دوم ابهام دارید، پیش از پرداخت شهریه برای گرفتن پاسخ سوال آیا همزمان می توان در دو رشته تحصیل کرد وضعیت پرونده خود را بررسی کنید. برای دریافت راهنمایی از کارشناسان ایران تحصیل، تماس فقط از طریق تلفن ثابت، بدون گرفتن پیش شماره و عدد صفر با شماره 9099075307 تماس بگیرید.

مصوبه جدید درباره تحصیل همزمان در ۲ رشته

مصوبه جدید درباره سوال آیا میتوان همزمان در دو رشته تحصیل کرد، ممنوعیت مطلق رشته دوم در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی را برداشته است؛ اما این مصوبه اجازه عمومی برای تمام دانشجویان صادر نمی کند. متن رسمی مربوط به جلسه ۹۷۲ شورای عالی برنامه ریزی آموزشی در تاریخ ۱۳ دی ۱۴۰۳ است و در سال ۱۴۰۴ در اختیار دانشگاه ها قرار گرفته است.

تا زمان به روزرسانی این مطلب در سال ۱۴۰۵، بخشنامه سراسری جداگانه ای با عنوان «مصوبه جدید تحصیل همزمان در دو رشته ۱۴۰۵» منتشر نشده است. مبنای فعلی، مصوبه جلسه ۹۷۲ مورخ ۱۴۰۳/۱۰/۱۳ و آخرین دستورالعمل رسمی هر دانشگاه است.

شرایط رشته دوم در مقطع کارشناسی ارشد

دانشجوی کارشناسی ارشد زمانی مشمول مصوبه جدید است که در کد ضریب رشته اول آزمون کارشناسی ارشد سازمان سنجش رتبه ۱ کسب کرده باشد. برای رشته های دارای آزمون عملی نیز رتبه نهایی با احتساب آزمون عملی باید یک باشد. مصوبه جدید درباره تحصیل همزمان در ۲ رشته ارشد به شرح زیر است:

• اگر رشته دوم در همان کد ضریب و همان دانشگاه ارائه شود، شروع دو رشته باید از ابتدای تحصیل رشته اول باشد.
• اگر رشته دوم در دانشگاه دیگر، کد ضریب متفاوت یا سال تحصیلی بعد انتخاب شود، دانشجو باید دوباره در آزمون کارشناسی ارشد شرکت کند و رتبه ۱ کد ضریب رشته دوم را به دست آورد.
• دانشجوی مشمول مصوبه می تواند یک دوره غیرحضوری کارشناسی یا کاردانی را نیز به عنوان رشته دوم انتخاب کند.
• برای اضافه کردن رشته دکتری، قبولی در آزمون دکتری و کسب رتبه ۱ آزمون کتبی کد ترکیب مربوط لازم است.
• دانشگاه پذیرنده رشته دوم باید مشخصات دانشجو و رشته محل او را به سازمان سنجش و سازمان امور دانشجویان اعلام کند.

جزئیات ترکیب دو رشته در مقطع تحصیلات تکمیلی باید با ضوابط اختصاصی تحصیل همزمان در دو رشته ارشد تطبیق داده شود؛ زیرا صرف داشتن معدل بالا یا رتبه اول دانشگاه برای استفاده از این مصوبه کافی نیست.

شرایط رشته دوم در مقطع دکتری

دانشجوی دکتری باید در آزمون کتبی کد ترکیب رشته اول رتبه ۱ کسب کرده باشد. اگر رشته دوم در همان کد ترکیب و همان دانشگاه ارائه شود، آغاز تحصیل در هر دو رشته باید همزمان باشد. انتخاب رشته دوم در سال های بعد، دانشگاه دیگر یا کد ترکیب متفاوت، به شرکت مجدد در آزمون دکتری و کسب رتبه ۱ آزمون کتبی رشته دوم نیاز دارد.

رتبه اول آموزشی در پایان ترم، شاگرد اولی دانشکده یا معدل بالا جایگزین رتبه ۱ آزمون سازمان سنجش نیست. فقط افرادی که شرایط دقیق مصوبه یا استثنای مصوب استعداد درخشان را دارند، می توانند درخواست رشته دوم را ثبت کنند.

شرایط تحصیل همزمان در دو دانشگاه مختلف

اگر با خود می پرسید آیا میتوان همزمان در دو دانشگاه درس خواند باید بدانید طبق قوانین جدید وزرات علوم امروزه دانشجویان می توانند در دو دانشگاه مختلف و هم زمان در دو رشته به تحصیل بپردازند. شرایط تحصیل همزمان در دو دانشگاه به شرح زیر است:

تحصیل همزمان در دو رشته دانشگاه آزاد

بخشنامه تحصیل همزمان دانشگاه آزاد و شرایط تحصیل هم زمان در دو رشته دانشگاه آزاد به شرح زیر است:

• ممکن است بسیاری از دانشجویان در مراکز دانشگاهی آزاد و پیام نور تصمیم برای ادامه تحصیل در دو رشته را داشته باشند. برای این کار نیاز است تا دانشجویان از جمله استعدادهای درخشان باشند.
• این افراد باید از برگزیدگان‌ کنکور سراسری‌ با معرفی‌ سازمان‌ سنجش‌ بوده باشند و همچنین از طرف وزارت آموزش و پرورش به عنوان نخبه معرفی شوند.
• افرادی که جزء برگزیدگان‌ جشنواره‌ خوارزمی‌ با معرفی‌ سازمان‌ پژوهش های‌ علمی‌ و صنعتی‌ ایران‌ هستند نیز می توانند به تحصیل هم زمان در دو رشته دانشگاه آزاد و یا تحصیل هم زمان در دو رشته دانشگاه پیام نور بپردازند.
• به علاوه این افراد لازم است پس از حداقل دو نیمسال معدل کل 17 کسب کرده باشند. پس از کسب معدل 17 می توانند درخواست خود را به معاونت آموزشی دانشگاه محل تحصیل خود ارائه دهند.

تحصیل همزمان در دو رشته پیام نور

این دانشگاه از جمله مراکز آموزشی دولتی محسوب می شود و افراد بسیاری را به صورت با کنکور و بدون کنکور پذیرش می کند. تحصیل همزمان در دو رشته دانشگاه پیام نورباید طبق شرایط زیر باشد:

• فقط افرادی که مقطع کارشناسی هستند می توانند در رشته دوم به ادامه تحصیل بپردازند.
• پذیرش در رشته دوم هم با کنکور و هم با سوابق تحصیلی امکان پذیراست.
•  دانشجویان آقا که معافیت تحصیلی دارند باید آن را برای رشته دوم خود نیز ارائه دهند.
• تمامی دروسی که برای رشته اول گذرانده می شود می تواند برای رشته دوم معادل سازی گردد.

شرایط تحصیل همزمان در دو رشته دانشگاه سراسری

طبق بخشنامه تحصیل همزمان در دو رشته در حال حاضر تحصیل همزمان در دو دانشگاه دولتی و آزاد برای دانشگاه تهران فراهم است. تحصیل همزمان در دو دانشگاه دولتی، حق عمومی همه دانشجویان نیست. رشته دوم باید بر اساس یک آیین نامه مشخص مانند مصوبه استعدادهای درخشان، مصوبه جدید تحصیلات تکمیلی یا برنامه آموزشی اختصاصی همان دانشگاه تایید شود.

ادعای قدیمی مبنی بر اینکه تحصیل همزمان فقط در دانشگاه تهران امکان پذیر است، دقیق نیست. دانشگاه تهران یکی از دانشگاه هایی است که برنامه «دو وجهی» یا بسته آموزشی فرعی را اجرا کرده؛ اما این برنامه با دریافت دو مدرک کارشناسی مستقل تفاوت دارد.

کهاد، ماینر یا برنامه دو وجهی به تنهایی مدرک کارشناسی دوم ایجاد نمی کند. دانشجو پس از پایان دوره، دانش آموخته رشته اصلی شناخته می شود و برای بسته فرعی یک گواهی جداگانه دریافت می کند.

تحصیل همزمان در دو رشته دانشگاه علمی کاربردی

در حال حاضر این امکان در دانشگاه علمی کاربردی نیز فراهم شده است که دانشجویان بتوانند در دو رشته هم زمان تحصیل داشته باشند. یکی از شرایط مهمی که در تحصیل هم زمان در دو رشته دانشگاه علمی کاربردی گنجانده شده است، توجه به علاقه داوطلبان است. در حال حاضر دانشگاه علمی کاربردی در دو مقطع کاردانی و کارشناسی دانشجو می پذیرد.

برای ثبت نام نیز لازم است حداقل دو نیمسال از رشته اول گذشته باشد، تا داوطلبان بتوانند ثبت نام خود را انجام دهند. پس از ثبت نام معاونت آموزشی درخواست دانشجویان را بررسی کرده و به صورت کتبی به دانشکده ارائه می دهد. اگر داوطلب شرایط کافی را داشته باشد، می تواند به تحصیل هم زمان در دو رشته دانشگاه علمی کاربردی بپردازد.

هنگام تحصیل همزمان در دانشگاه آزاد و علمی کاربردی لازم است بدانید که رشته انتخاب شده باید مورد تایید معاونت آموزشی دانشگاه مورد نظر بوده باشد. به صورت کلی رشته های زیر بیشتر در اولویت خواهند بود:

• رشته های مورد نیاز توسعه فرهنگی: از جمله رشته های الهیات، زبان و ادبیات فارسی.
• رشته های در حیطه علمی: از جمله رشته های علوم پایه و فلسفی.
• رشته های مکمل رشته اول: وابسته به رشته اول دانشجویان است.
• رشته های هنری: عمده رشته های گروه آموزشی هنر.

تحصیل همزمان پزشکی با رشته های دیگر

تحصیل همزمان پزشکی با مهندسی، روانشناسی یا زبان، مجوز عمومی و یکسانی برای همه دانشجویان ندارد. رشته های پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی زیر نظر وزارت بهداشت هستند و ضوابط وزارت علوم به صورت خودکار برای آنها اجرا نمی شود.

دانشگاه علوم پزشکی تهران در یک مسیر مشخص، به دانشجویان دکترای حرفه ای پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی اجازه داده است طبق آیین نامه MD-MSc در آزمون کارشناسی ارشد آموزش پزشکی شرکت کنند. این استثنا به معنی مجاز بودن انتخاب آزادانه هر رشته دوم مانند مهندسی، حقوق، روانشناسی یا زبان نیست.

افرادی که قصد دارند پس از پایان یک مقطع وارد پزشکی شوند، باید مسیر جداگانه شرکت در کنکور تجربی با مدرک لیسانس را بررسی کنند؛ زیرا تحصیل متوالی پس از دانش آموختگی با تحصیل همزمان تفاوت دارد.

معادل سازی دروس مشترک دو رشته تحصیلی

معادل سازی دروس مشترک دو رشته خودکار نیست و به تطابق عنوان درس، تعداد واحد، محتوای آموزشی، نمره و تایید گروه آموزشی بستگی دارد. دانشجو نباید پیش از دریافت رای رسمی آموزش، دروس رشته اول را پذیرفته شده در رشته دوم تلقی کند.

در دانشگاه آزاد، اگر دو رشته در یک واحد دانشگاهی ارائه شوند و عنوان و محتوای دروس مشترک باشد، گذراندن درس برای یک بار می تواند کافی باشد و نمره در کارنامه هر دو رشته ثبت شود. در واحدهای متفاوت، هم تراز بودن دو واحد دانشگاهی نیز در پذیرش درس اثر دارد.

• ریز نمرات رسمی رشته اول باید ارائه شود.
• سرفصل و تعداد واحد درس با برنامه رشته دوم تطبیق داده شود.
• رای گروه آموزشی یا شورای تطبیق واحد در پرونده ثبت شود.
• تا پیش از ثبت نهایی تطبیق، درس از برنامه انتخاب واحد رشته دوم حذف نشود.
• دروس پذیرفته شده ممکن است در معدل رشته دوم اثر متفاوتی داشته باشند.

برای دانشگاه های زیر نظر وزارت علوم، شرایط آیین نامه تطبیق واحد وزارت علوم ملاک بررسی است. دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد نیز باید ضوابط اختصاصی تطبیق واحد ارشد دانشگاه آزاد را کنترل کنند.

مجازات تحصیل همزمان در دو رشته بدون مجوز

مجازات تحصیل همزمان در دو رشته برای همه دانشگاه ها یکسان نیست. در منابع رسمی بررسی شده، پیامدها بیشتر آموزشی، انضباطی و مرتبط با اعتبار پرونده هستند و هر دانشگاه بر اساس آیین نامه خود تصمیم می گیرد.

پرداخت شهریه، صدور شماره دانشجویی یا انجام انتخاب واحد به تنهایی ثابت نمی کند که تحصیل همزمان قانونی است. سند قابل اتکا، نامه یا مجوزی است که صریحا نام دانشجو، رشته اول، رشته دوم، مقطع، دانشگاه و مدت اعتبار را مشخص کرده باشد.

جمع بندی

تحصیل همزمان در دو رشته در سال ۱۴۰۵ تنها زمانی معتبر است که بخشنامه مربوط به مقطع و دانشگاه، شرایط دانشجو را پوشش دهد و هر دو دانشگاه موافقت کتبی صادر کنند. مصوبه جدید وزارت علوم، تحصیل همزمان ارشد و دکتری را برای همه آزاد نکرده و عمدتا رتبه های اول آزمون و گروه محدودی از استعدادهای درخشان را در بر می گیرد.

دانشگاه آزاد مسیر گسترده تری دارد؛ اما دانشجویان روزانه دانشگاه های دولتی، دانشجویان دو رشته دکتری و مشمولانی که معافیت رشته اول آنها پایان می یابد با محدودیت روبرو هستند. پیام نور نیز شرایط مشخصی برای نوع پذیرش، سال ورود و شیوه آموزش دارد. در مقابل، آخرین دفترچه رسمی علمی کاربردی تحصیل همزمان را منع کرده است.

اگر قصد تحصیل همزمان در دو دانشگاه دولتی و پیام نور دارید یا مشخص نیست قوانین تحصیل همزمان در دو رشته کدام دانشگاه بر پرونده شما حاکم است، پیش از انصراف، تحویل اصل مدرک یا پرداخت شهریه رشته دوم شرایط خود را بررسی کنید. برای این کار کافی است فقط از طریق تلفن ثابت، بدون گرفتن پیش شماره و عدد صفر با شماره 9099075307  تماس حاصل فرمایید.