تحصیل همزمان در دو رشته ارشد 1405 + بخشنامه جدید

تحصیل همزمان در دو رشته ارشد برای همه دانشجویان و در همه دانشگاه ها مجاز نیست. براساس شیوه نامه دانشگاه آزاد، دانشجوی کارشناسی ارشد رشته های غیر پزشکی می تواند با رعایت ضوابط پذیرش، وضعیت نظام وظیفه و محدودیت های آموزشی، رشته دوم را در همان مقطع یا یکی از مقاطع پایین تر انتخاب کند؛ اما در دانشگاه های دولتی و پیام نور، مجاز بودن این مسیر باید با آخرین ابلاغیه آموزشی همان دانشگاه بررسی شود.

گرفتن دو مدرک کارشناسی ارشد همزمان فقط زمانی امکان پذیر است که پذیرش هر دو رشته، نوع دانشگاه، رشته غیر پزشکی، سقف سنوات و وضعیت معافیت تحصیلی با آیین نامه همان دانشگاه مغایرت نداشته باشد. بنابراین صرف قبولی در رشته دوم یا داشتن معدل بالا، مجوز قطعی ثبت نام همزمان محسوب نمی شود.

قانون تحصیل همزمان در دو رشته ارشد

قانون تحصیل همزمان در دو رشته ارشد برای همه دانشگاه ها یکسان نیست و قبولی در رشته دوم، به تنهایی مجوز ثبت نام همزمان محسوب نمی شود. دانشجو باید علاوه بر داشتن پذیرش معتبر، موافقت واحد آموزش، مقررات دانشگاه، سقف سنوات، شهریه و وضعیت نظام وظیفه را بررسی کند.

تا زمان تنظیم این بخش، بخشنامه سراسری مستقلی برای سال ۱۴۰۵ که تحصیل همزمان همه دانشجویان در دو رشته کارشناسی ارشد را مجاز اعلام کند، منتشر نشده است. ملاک اقدام، آخرین آیین نامه یا شیوه نامه رسمی دانشگاه محل تحصیل است.

شرایط تحصیل همزمان در دو رشته ارشد

امکان تحصیل همزمان در دو رشته برای مقطع های کارشناسی و کاردانی وجود دارد؛ اما برای مقطع ارشد نیازمند وجود یک سری شرایط خاص است. شرایط تحصیل همزمان در دو رشته ارشد به شرح زیر است:

• دریافت مدال طلا در المپیاد کشوری بدین معنا که دانشجو باید حداقل در یک المپیاد کشوری شرکت کرده و بتواند مدال طلا کسب نماید.
• دریافت مدال طلا و رتبه اول در جشنواره جوان بدین معنا که دانشجو باید حداقل در یک جشنواره جوان شرکت کرده و موفق به کسب مدال طلا شده باشد.
• بالاتر بودن رتبه کنکور به اندازه 2.5 مقدار بیشتر از میانگین یعنی رتبه کنکور باید به اندازه 2.5 برابر از میانگین دیگر افراد در کنکور بیشتر باشد.
• کسب عنوان دانشجوی استعداد درخشان به معنی در محل تحصیل برای کسب این عنوان باید دانشگاه محل تحصیل آن را تایید کرده باشد.
•  یکی از شرایطی که دانشگاه محل تحصیل فرد را به عنوان استعداد درخشان معرفی نماید، داشتن معدل 17 است.

شرایط تحصیل همزمان در دو رشته ارشد برای دانشگاه پیام نور

تحصیل همزمان دانشجویان دانشگاه پیام نور در دوره های کارشناسی ارشد و دکتری، با رعایت مقررات آموزشی و شرایط نظام وظیفه امکان بررسی دارد؛ اما این مجوز به معنای پذیرش قطعی همه دانشجویان در دو رشته کارشناسی ارشد نیست. نوع رشته دوم، شیوه پذیرش، دانشگاه محل تحصیل و موافقت واحد آموزش باید پیش از ثبت نام مشخص شود. دانشجوی متقاضی رشته دوم باید قبل از ثبت نام یا پرداخت شهریه، موارد زیر را بررسی کند:

• پذیرش در رشته دوم باید از یکی از مسیرهای رسمی و مورد تایید دانشگاه انجام شده باشد.
• تحصیل همزمان نباید با مقررات آموزشی، سقف سنوات یا شرایط انتخاب واحد دو رشته مغایرت داشته باشد.
• دانشجویان مرد باید اعتبار معافیت تحصیلی و امکان ادامه همزمان هر دو رشته را از آموزش دانشگاه و مرجع نظام وظیفه بررسی کنند.
• موافقت آموزش دانشگاه مبدا و دانشگاه یا مرکز محل تحصیل رشته دوم باید پیش از ثبت نام نهایی دریافت شود.
• شهریه، برنامه امتحانات، زمان برگزاری کلاس ها و پایان نامه هر دو رشته به صورت جداگانه محاسبه و مدیریت می شود.

بنابراین، نمی توان تحصیل همزمان در دو رشته ارشد پیام نور را برای همه دانشجویان مجاز دانست. دانشجو باید مشخصات هر دو قبولی را به آموزش مرکز پیام نور ارائه کند و پس از دریافت تایید رسمی، مراحل ثبت نام رشته دوم را انجام دهد.

شرایط تحصیل همزمان دانشجویان دانشگاه آزاد

دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد در رشته های غیر پزشکی می تواند در یک رشته دیگر از مقطع کارشناسی ارشد یا یکی از مقاطع پایین تر تحصیل کند. ثبت نام رشته دوم به پذیرش مجاز، محل تحصیل تعیین شده، پرداخت شهریه، رعایت سقف معافیت تحصیلی و ارائه مدارک اشتغال به تحصیل رشته اول وابسته است.

اطلاعات این بخش بر اساس شیوه نامه تحصیل همزمان دانشجویان غیر پزشکی دانشگاه آزاد، مصوب ۲۸ تیر ۱۴۰۱ تنظیم شده است. در صورت ابلاغ شیوه نامه جدید برای سال ۱۴۰۵، مقررات جدید ملاک نهایی ثبت نام خواهد بود.

اگر مشمول خدمت سربازی هستید، محدودیت های تحصیل همزمان با سربازی باید پیش از پرداخت شهریه رشته دوم بررسی شود؛ زیرا پایان سنوات رشته اول می تواند ادامه تحصیل در هر دو رشته را متوقف کند.

شرایط تحصیل همزمان ارشد در دانشگاه تهران

تحصیل همزمان در دو رشته کارشناسی ارشد یا تحصیل همزمان در دانشگاه تهران و یک دانشگاه دیگر، به صورت عمومی مجاز نیست. پذیرفته شده کارشناسی ارشد دانشگاه تهران باید پیش از ثبت نام، تحصیل قبلی خود را تعیین تکلیف کند؛ مگر اینکه مشمول یکی از استثناهای رسمی وزارت علوم باشد و مجوز کتبی دانشگاه را دریافت کند.

نحوه انتخاب رشته دوم در تحصیل همزمان در دو رشته ارشد

انتخاب رشته دوم در تحصیل همزمان در دو رشته ارشد از طریق درخواست ساده به واحد آموزش انجام نمی شود. داوطلب باید ابتدا از یکی از مسیرهای رسمی پذیرش در رشته دوم قبول شود و سپس مجوز تحصیل همزمان را از دانشگاه دریافت کند. داشتن قبولی معتبر نیز به تنهایی برای ثبت نام همزمان کافی نیست. مراحل انتخاب و ثبت رشته دوم به شرح زیر است:

1. ابتدا دفترچه یا فراخوان رسمی پذیرش را بررسی کنید و رشته محل دوم را از میان گزینه های مجاز انتخاب کنید.
2. از طریق آزمون، پذیرش بدون آزمون استعداد درخشان یا مسیر رسمی اعلام شده دانشگاه در رشته دوم پذیرفته شوید.
3. پیش از ثبت نام، وضعیت اشتغال به تحصیل رشته اول را به آموزش دانشگاه دوم اعلام کنید.
4. درخواست تحصیل همزمان را همراه با نامه قبولی، گواهی اشتغال به تحصیل و مدارک آموزشی ثبت کنید.
5. سقف سنوات، تعداد واحد مجاز، برنامه امتحانات، شهریه و وضعیت معافیت تحصیلی را کنترل کنید.
6. ثبت نام رشته دوم را فقط پس از دریافت تایید رسمی دانشگاه انجام دهید.

انتخاب رشته دوم با تغییر رشته در مقطع ارشد تفاوت دارد. در تحصیل همزمان، دانشجو رشته اول را حفظ می کند و برای رشته دوم پذیرش و پرونده آموزشی جداگانه دارد؛ اما در تغییر رشته در مقطع ارشد ادامه تحصیل در رشته فعلی تعیین تکلیف می شود.

مدت زمان تحصیل در دو رشته ارشد

مدت زمان تحصیل همزمان در دو رشته ارشد، یک بازه مستقل و اضافه بر سنوات عادی ایجاد نمی کند. هر رشته براساس آیین نامه دانشگاه خود محاسبه می شود و دانشجو باید واحدهای آموزشی، پایان نامه و سایر الزامات هر دو رشته را در سنوات مجاز همان دانشگاه به پایان برساند.

تحصیل همزمان باعث نمی شود سنوات دو رشته با یکدیگر جمع شوند یا دانشجو به طور خودکار فرصت بیشتری دریافت کند. برای مثال، اگر رشته اول و دوم هر دو دارای مدت مجاز ۴ نیمسال باشند، دانشجو باید برنامه هر دو رشته را در بازه مجاز تعیین شده برای هر پرونده آموزشی مدیریت کند.

طرح کهاد با تحصیل در رشته دوم چه تفاوتی دارد؟

طرح کهاد مسیر تحصیل کامل در رشته دوم نیست؛ بلکه دانشجو در کنار رشته اصلی، مجموعه محدودی از دروس یک حوزه دیگر را می گذراند و پس از تکمیل شرایط، گواهی پایان دوره دریافت می کند. بنابراین شرکت در کهاد به صدور مدرک دوم کارشناسی ارشد، کارشناسی یا دکتری منتهی نمی شود.

در شیوه نامه دانشگاه تهران، دوره کهاد مقطع کارشناسی یک دوره آموزشی کوتاه مدت با حداقل ۱۸ و حداکثر ۲۴ واحد تعریف شده است. دانشجو این واحدها را علاوه بر دروس رشته اصلی می گذراند و پس از پایان موفق دوره، گواهی جداگانه دریافت می کند. برخی دوره های مصوب فعلی دانشگاه تهران نیز با توجه به برنامه رشته، بین ۱۸ تا ۲۴ واحد تنظیم شده اند.

نکات تحصیل همزمان در دو رشته ارشد

از جمله نکات تحصیل همزمان در دو رشته ارشد یا کارشناسی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• چه در سطح کارشناسی و چه در سطح ارشد باشید، برای تحصیل نیاز است یک سری شرایط یکسان را داشته و از تمامی موارد تعیین شده برخوردار باشید تا بتوانید در دو رشته به ادامه تحصیل بپردازید.
• به علاوه امکان انتخاب رشته های پزشکی به عنوان رشته دوم وجود ندارد.
• مگر اینکه واجد ادامه تحصیل در طرح کهاد باشید.

جمع بندی

تحصیل همزمان در دو رشته ارشد یک مجوز عمومی برای تمام دانشجویان نیست. در دانشگاه آزاد، شیوه نامه تحصیل همزمان دانشجویان غیر پزشکی این امکان را برای دانشجوی کارشناسی ارشد در همان مقطع یا مقاطع پایین تر پیش بینی کرده است؛ اما نوع پذیرش رشته دوم، محل تحصیل، شهریه، سقف انتخاب واحد و وضعیت نظام وظیفه باید با مقررات دانشگاه هماهنگ باشد.

در دانشگاه های دولتی و پیام نور، صرف قبولی در رشته دوم به معنای امکان ثبت نام همزمان نیست و دانشجو باید پیش از ثبت نام، موافقت رسمی آموزش و ضوابط همان دوره را دریافت کند. دوره کهاد نیز جایگزین رشته دوم نیست و به صدور مدرک کامل کارشناسی ارشد دوم منتهی نمی شود.