شرایط مرخصی سربازان + قوانین جدید سال 1405

شرایط مرخصی سربازان به نوع مرخصی، یگان خدمتی، محل خدمت، فاصله محل سکونت، شرایط آب و هوایی و وضعیت سرباز بستگی دارد. مرخصی استحقاقی، تشویقی و استعلاجی هر کدام ضوابط جداگانه دارند و برای سربازان بومی، غیر بومی یا روزبرگ نیز نحوه استفاده از مرخصی می تواند متفاوت باشد. به همین دلیل، برای محاسبه مدت مرخصی سربازی باید علاوه بر مقررات کارکنان وظیفه، دستور اجرا شده در همان یگان نیز بررسی شود.

تا زمان انتشار دستورالعمل جدیدی که به طور مشخص جایگزین مقررات فعلی برای سال ۱۴۰۵ شود، آخرین مقررات و ابلاغیه های قابل استناد کارکنان وظیفه همراه با دستور یگان خدمتی ملاک بررسی است. بنابراین هر عدد یا شرایطی که برای مرخصی اعلام می شود باید با نوع خدمت و یگان سرباز تطبیق داده شود.

انواع مرخصی سربازی

در سال 1405، قوانین مرتبط با مرخصی سربازی شامل تغییرات مهمی شده است تا شرایط بهتری برای سربازان در دوران خدمت فراهم شود. آشنایی با انواع مرخصی و قوانین جدید، به سربازان کمک می‌کند تا برنامه‌ ریزی بهتری برای مدت خدمت خود داشته باشند. در این بخش، به بررسی انواع مرخصی سربازی می‌پردازیم که شامل مرخصی استحقاقی، تشویقی، استعلاجی، اضطراری، و ذخیره مرخصی می‌شود.

• مرخصی استحقاقی

مرخصی استحقاقی یکی از رایج‌ترین انواع مرخصی سربازی است که به تمامی سربازان در ارتش، سپاه و نیروی انتظامی تعلق می‌گیرد. بر اساس قوانین مرخصی سربازی در سال 1405، سربازان بومی سالانه ۳۰ روز مرخصی دریافت می‌کنند. این مقدار برای سربازان غیر بومی ممکن است بسته به منطقه خدمت و شرایط خاص افزایش یابد.

• مرخصی تشویقی

مرخصی تشویقی به سربازانی تعلق می‌گیرد که عملکرد مناسبی در انجام وظایف خود داشته باشند. فرماندهان می‌توانند به منظور قدردانی از تلاش‌های سربازان، تا 20 روز مرخصی تشویقی به آنها اعطا کنند. این نوع مرخصی می‌تواند به صورت ذخیره نیز استفاده شود.

• مرخصی استعلاجی

در صورت بیماری یا نیاز به درمان، سربازان می‌توانند از مرخصی استعلاجی استفاده کنند. این نوع مرخصی با تایید پزشک معتمد یگان مربوطه و در چارچوب قوانین مرخصی سربازی اعطا می‌شود. مدت مرخصی استعلاجی بسته به نوع بیماری و توصیه پزشک متفاوت است.

• مرخصی اضطراری

مرخصی اضطراری برای شرایط خاص مانند فوت بستگان درجه یک یا بروز حوادث غیر مترقبه به سربازان داده می‌شود. این نوع مرخصی با هدف کاهش فشار روحی سربازان در مواقع بحرانی تعریف شده است و مدت آن بسته به شرایط متغیر است.

• ذخیره مرخصی

یکی از ویژگی‌های جدید قوانین مرخصی سربازی در سال 1405، امکان ذخیره مرخصی‌های استفاده نشده است. سربازان می‌توانند این مرخصی‌ها را برای استفاده در پایان خدمت یا شرایط ویژه ذخیره کنند. این ویژگی به‌ ویژه برای سربازان غیر بومی که دسترسی کمتری به خانواده دارند، بسیار مفید است.

• مرخصی سربازان روزبرگ

برای سربازانی که در نزدیکی محل سکونت خود خدمت می‌کنند، امکان مرخصی روزانه یا همان مرخصی روز برگ فراهم شده است. این نوع مرخصی به آنها اجازه می‌دهد تا پس از اتمام ساعات خدمت به خانه بازگردند. شرایط مرخصی سربازی روز برگ بسته به یگان خدمت متفاوت است.

نوع مرخصی سربازی یگان های مختلف

در دوران خدمت سربازی، نوع و میزان مرخصی‌ها بسته به یگان خدمتی و شرایط سرباز متفاوت است. در ادامه، جدولی ارائه شده است که انواع مرخصی‌ها در یگان‌های مختلف را به‌ طور خلاصه و با نکات مهم توضیح می‌دهد:

بر اساس آخرین مقررات قابل استناد که به آیین نامه مرخصی کارکنان وظیفه ستاد کل نیروهای مسلح ارجاع می دهد، میزان و نحوه استفاده از مرخصی می تواند با توجه به نوع مرخصی، منطقه خدمت، فاصله محل سکونت و ضوابط اجرایی یگان متفاوت باشد. در مواردی که دستور جدیدتری در یگان ابلاغ شده باشد، همان دستور ملاک اجرا است.

 شرایط و قوانین دریافت مرخصی سربازی

در دوران خدمت سربازی، آگاهی از شرایط مرخصی سربازی و قوانین مرخصی سربازی برای برنامه ‌ریزی بهتر اهمیت دارد.  مرخصی سربازان در سال 1405، انواع مرخصی‌ها و شرایط آنها به شرح زیر است:

• مرخصی استحقاقی:

سربازان مجرد: 30 روز در سال.

سربازان متاهل: ۳۰ روز در سال.

نکته: این مرخصی پس از گذراندن ۶ ماه خدمت و به ازای هر ماه، ۲.۵ روز اعطا می‌شود.

• مرخصی تشویقی:

حداکثر 20 روز در سال.

نکته: به تشخیص فرمانده یگان و بر اساس عملکرد سرباز اعطا می‌شود.

• مرخصی ازدواج:

۷ روز در صورت ازدواج سرباز.

• مرخصی فوت بستگان درجه یک:

۳ روز در صورت فوت پدر، مادر، همسر، فرزند، برادر یا خواهر.

• ذخیره مرخصی سربازی

در صورت عدم استفاده از مرخصی استحقاقی، تنها ۲۰ درصد از آن به عنوان کسری خدمت محاسبه می‌شود؛ بنابراین توصیه می‌شود سربازان از مرخصی‌های خود در زمان مناسب استفاده کنند.

• مرخصی در ارگان‌های مختلف

مرخصی سربازی ارتش: شرایط مرخصی مشابه سایر یگان‌ها است.

مرخصی سربازی سپاه: شرایط مرخصی مشابه سایر یگان‌ها است.

مرخصی سربازی نیروی انتظامی: شرایط مرخصی مشابه سایر یگان‌ها است.

• مرخصی سربازان روزبرگ

سربازان روزبرگ افرادی هستند که پس از ساعات اداری مجاز به ترک محل خدمت و بازگشت به منزل هستند. این نوع خدمت بیشتر برای سربازان بومی در نظر گرفته می‌شود.

شرایط مرخصی سربازان غیر بومی

سربازان غیر بومی به دلیل فاصله محل خدمت تا محل سکونت، ممکن است علاوه بر مرخصی استحقاقی از زمان جداگانه ای برای رفت و برگشت استفاده کنند. در دستورالعمل کارکنان وظیفه مامور به دستگاه های اجرایی غیرنظامی، فردی که بیش از ۵۰ کیلومتر از محل سکونت خود خدمت کند و به دلیل فاصله امکان رفت و آمد روزانه به منزل نداشته باشد، غیر بومی محسوب می شود.

برای مرخصی بین راهی نیز در همین مقررات، فاصله ۱۰۰ تا ۲۰۰ کیلومتر یک روز، ۲۰۱ تا ۵۰۰ کیلومتر دو روز، ۵۰۱ تا ۱۰۰۰ کیلومتر سه روز و بیش از ۱۰۰۰ کیلومتر چهار روز برای رفت و برگشت در نظر گرفته شده است. این مدت جزو مرخصی استحقاقی سرباز محسوب نمی شود.

این بازه ها مربوط به مقررات کارکنان وظیفه مامور به دستگاه های اجرایی غیرنظامی است. برای سربازان ارتش، سپاه، فراجا یا سایر یگان ها، نحوه اجرای مرخصی بین راهی باید با دستور جاری همان یگان تطبیق داده شود.

شرایط مرخصی سربازی متاهلین

ربازان متاهل در استفاده از برخی تسهیلات دوران خدمت شرایط متفاوتی دارند. بر اساس آخرین مقررات قابل استناد، مدت مرخصی استحقاقی در مناطق عادی ۳۰ روز در سال است و در مناطق بد آب و هوا، متناسب با درجه منطقه، این مدت می تواند به ۳۵، ۴۰ یا ۴۵ روز در سال برسد.

برای سربازان متاهلی که محل خدمت آنها با محل سکونت فاصله دارد، مرخصی بین راهی نیز قابل محاسبه است. در مقررات مربوط به کارکنان وظیفه مامور، استفاده از مرخصی بین راهی حداکثر ۶ نوبت در سال برای متاهلین پیش بینی شده؛ در حالی که این سقف برای مجردها ۴ نوبت است. مقدار زمان رفت و برگشت نیز بر اساس فاصله محل خدمت تا محل سکونت تعیین می شود.

عدد مرخصی قابل استفاده هر سرباز باید با نوع یگان، منطقه خدمت و دستور اجرایی همان یگان تطبیق داده شود؛ بنابراین نمی توان امتیاز «۱۰ روز اضافه» را بدون بررسی مقررات جاری به همه سربازان متاهل در سال ۱۴۰۵ تعمیم داد.

شرایط مرخصی سربازی مشمولان مجرد

سربازان مجرد به ‌طور استاندارد سالانه 30 روز مرخصی استحقاقی دارند. این مرخصی‌ها معمولا پس از گذراندن دوره آموزشی و به‌ صورت ماهانه یا دوره‌ای اعطا می‌شود. در صورت عملکرد مناسب و تشخیص فرمانده یگان، امکان دریافت مرخصی تشویقی نیز وجود دارد.

شرایط مرخصی استعلاجی سربازی

در صورت بروز بیماری یا مصدومیت، سربازان می‌توانند از مرخصی استعلاجی استفاده کنند. برای دریافت این نوع مرخصی، ارائه گواهی پزشکی معتبر الزامی است. سربازانی که بر اثر حوادث حین خدمت دچار مصدومیت می‌شوند، با تایید کمیسیون عالی پزشکی، می‌توانند تا ۶ ماه از مرخصی استعلاجی بهره‌ مند شوند. در صورتی که پس از این مدت بهبودی حاصل نشود، ممکن است معافیت دائم به آنها تعلق گیرد.

شرایط مرخصی در دوران آموزشی سربازی

دوره آموزشی سربازی معمولا ۲ ماه به طول می‌انجامد و مرخصی‌ها در این دوره محدودتر است. معمولا در پایان هر هفته، یک روز مرخصی به سربازان داده می‌شود. سربازان متاهل در این دوره از ۱۰ روز مرخصی بیشتر نسبت به سربازان مجرد برخوردارند. همچنین، در صورت وقوع شرایط خاص یا اضطراری، امکان دریافت مرخصی اضطراری با تایید فرمانده یگان وجود دارد.

دفترچه آیین نامه مرخصی سربازی

دفترچه آیین ‌نامه مرخصی سربازی سندی است که قوانین مرخصی سربازی را برای پرسنل وظیفه نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران تشریح می‌کند. این آیین ‌نامه شامل شرایط مرخصی سربازی، انواع مرخصی‌ها، میزان مرخصی استحقاقی، مرخصی استعلاجی، مرخصی تشویقی و دیگر موارد مرتبط است.

مطابق با آیین ‌نامه مرخصی پرسنل وظیفه نیروهای مسلح، مدت مرخصی استحقاقی سالیانه کارکنان وظیفه 30 روز تعیین شده است.

برای دسترسی به نسخه کامل و به ‌روز این آیین ‌نامه، می‌توانید به وب ‌سایت‌های رسمی نیروهای مسلح یا سازمان نظام وظیفه عمومی مراجعه کنید. همچنین، مطالعه این آیین‌ نامه به سربازان کمک می‌کند تا با قوانین مرخصی سربازی آشنا شده و برنامه ‌ریزی بهتری برای دوران خدمت خود داشته باشند.

نحوه دریافت مرخصی سربازی

دریافت مرخصی در دوران خدمت سربازی، به ‌ویژه برای سربازان وظیفه، از اهمیت بالایی برخوردار است. بر اساس آخرین اصلاحیه‌های آیین ‌نامه مرخصی سربازان در سال 1405، شرایط و مراحل دریافت مرخصی به ‌شرح زیر است:

• ثبت درخواست: سرباز باید درخواست مرخصی خود را به‌ صورت کتبی به منشی یگان ارائه دهد و در آن علت و نوع مرخصی را ذکر کند.
• تایید فرمانده: فرمانده یگان پس از بررسی، با درخواست مرخصی موافقت یا مخالفت می‌کند.
• ثبت در دفترچه مرخصی: پس از تایید، درخواست مرخصی در دفترچه مرخصی سرباز ثبت شده و مهر دژبانی بر آن زده می‌شود.

شرایط خاص:

• سربازان متاهل: سربازان متاهل ممکن است از مرخصی‌های بیشتری برخوردار شوند. به ‌عنوان مثال، به سربازان دارای فرزند سه روز مرخصی تشویقی تعلق می‌گیرد.
• سربازان بومی: سربازان بومی می‌توانند با توجه به نیازهای یگان، از مرخصی‌های بیشتری بهره ‌مند شوند. این دسته از سربازان با داشتن مدرک کارشناسی به بالا شانس بالایی برای روزبه شدن مرخصی خود خواهند داشت.
• سربازان روزبرگ: سربازان روزبرگ می‌توانند پس از اتمام ساعات کاری محل خدمت را ترک کنند و در صورت نیاز، از مرخصی‌های مختلف استفاده کنند.

توجه: قوانین و مقررات مرخصی سربازی ممکن است با توجه به شرایط و نیازهای نیروهای مسلح تغییر کند. بنابراین، توصیه می‌شود همواره با مسئولین مربوطه در یگان خود مشورت کرده و از آخرین اطلاعات و تغییرات مطلع شوید.

جمع‌بندی

شرایط مرخصی سربازان برای همه افراد و همه یگان ها یکسان نیست. نوع مرخصی، محل و شرایط خدمت، فاصله محل سکونت و وضعیت سرباز می تواند در مدت و نحوه استفاده از مرخصی اثر داشته باشد. مرخصی استحقاقی نیز باید از مرخصی تشویقی، استعلاجی و وضعیت روزبرگ بودن سرباز جدا بررسی شود. مهم ترین نکته این است که سرباز قبل از ترک یگان باید درخواست خود را از مسیر تعیین شده همان محل خدمت ثبت و تایید لازم را دریافت کند.