ترمیم معدل چیست؟ زمان، منابع و شرایط بخشنامه 1405

ترمیم معدل چیست؟ ترمیم معدل یا ترمیم نمره سوابق تحصیلی، فرصتی برای شرکت دوباره در امتحانات نهایی و بهبود نمره مؤثر در پذیرش دانشگاه است؛ این کار معدل درج‌شده در دیپلم را تغییر نمی‌دهد. در کنکور ۱۴۰۵، سهم سوابق تحصیلی برای گروه‌های ریاضی، تجربی و انسانی ۶۰ درصد و برای هنر و زبان‌های خارجی ۳۰ درصد است. بنابراین پیش از تصمیم به ترمیم، باید مشخص شود کدام نمره‌ها در سوابق داوطلب مؤثر هستند.

در کنکور ۱۴۰۵، سابقه پایه یازدهم با تأثیر مثبت و سابقه پایه دوازدهم با تأثیر قطعی محاسبه می‌شود. سهم این دو پایه در گروه‌های اصلی به‌ترتیب ۱۷ و ۴۳ درصد و در هنر و زبان به‌ترتیب ۱۰ و ۲۰ درصد است. همچنین «ترمیم نمره» برای درسی است که سابقه معتبر دارد؛ اگر سابقه یک درس وجود نداشته باشد، داوطلب باید برای «ایجاد سابقه تحصیلی» اقدام کند.

در ترمیم مجدد نیز نمی‌توان بدون بررسی ضوابط، حفظ همیشگی بالاترین نمره قبلی را فرض کرد. اگر درباره کامل بودن سوابق یا تفاوت ترمیم نخستین‌بار و ترمیم مجدد ابهام دارید، پیش از انتخاب دروس وضعیت پرونده خود را بررسی کنید. برای راهنمایی متناسب با سوابق تحصیلی می‌توانید با مشاوران ایران تحصیل تماس بگیرید؛ تماس فقط از تلفن ثابت، بدون پیش‌شماره و صفر، با شماره ۹۰۹۹۰۷۵۳۰۷ امکان‌پذیر است.

کاربرد ترمیم معدل در کنکور

کاربرد ترمیم معدل در کنکور، بهبود نمراتی است که در محاسبه نمره کل سابقه تحصیلی نقش دارند. برای مثال، داوطلبی که در آزمون اختصاصی عملکرد مناسبی داشته اما نمره نهایی یکی از دروس مؤثر او پایین است، می‌تواند بررسی کند که شرکت در ترمیم آن درس با شرایط فعلی‌اش امکان‌پذیر و مفید است یا نه. اثر ترمیم به نوع گروه آزمایشی، پایه تحصیلی، ضریب درس و نتیجه آزمون جدید بستگی دارد. ترمیم نمره، تغییر معدل دیپلم یا تضمین افزایش رتبه نیست؛ بلکه فرصتی است تا داوطلب بر اساس مقررات همان نوبت، نمره مؤثر در سوابق تحصیلی خود را بهبود دهد.

تأثیر ترمیم معدل در تراز کنکور

تأثیر ترمیم معدل در تراز کنکور از مسیر نمرات تراز‌شده امتحانات نهایی اعمال می‌شود، نه با جمع ساده نمره‌های ۲۰ نمره‌ای. نمره خام هر درس با توجه به ضوابط تراز می‌شود و سپس ضرایب مصوب در محاسبه نمره کل سابقه تحصیلی نقش دارند؛ بنابراین افزایش چند نمره در یک درس لزوماً به معنای افزایش ثابت و قابل پیش‌بینی رتبه نیست.

برای کنکور ۱۴۰۵، سازمان سنجش دو وضعیت محاسبه سوابق را با توجه به اثر مثبت یازدهم در نظر می‌گیرد: ترکیب سابقه یازدهم و دوازدهم، یا محاسبه بر مبنای سابقه دوازدهم در صورتی که ترکیب دو پایه به سود داوطلب نباشد. اثر مثبت، به معنای حذف دلخواه یک نمره ضعیف از میان درس‌های یازدهم نیست؛ نتیجه این پایه در سطح نمره کل سابقه تحصیلی ارزیابی می‌شود.

اگر برای درس مؤثر، سابقه معتبر وجود داشته باشد و داوطلب ترمیم نکند، همان سابقه قبلی مطابق مقررات ملاک قرار می‌گیرد؛ اما برای درسی که اساساً سابقه معتبر ندارد، در صورت ایجاد نکردن سابقه، نمره خام صفر در محاسبه منظور و سپس تراز می‌شود. این دو وضعیت نباید با هم اشتباه گرفته شوند.

ترمیم معدل برای چه کسانی است؟

ترمیم معدل برای داوطلبانی مناسب است که سابقه تحصیلی معتبر دارند، اما می‌خواهند نمره مؤثر خود را بهبود دهند. افرادی که برای یک یا چند درس فاقد سابقه هستند، ابتدا باید وضعیت ایجاد سابقه تحصیلی آن دروس را مشخص کنند؛ این موضوع برای بعضی پشت‌کنکوری‌ها، فارغ‌التحصیلان نظام قدیم و دارندگان دیپلم غیرمرتبط اهمیت بیشتری دارد.

ترمیم معدل برای پشت کنکوری‌ها

ترمیم معدل برای پشت کنکوری‌ها زمانی قابل بررسی است که نمرات نهایی قبلی آن‌ها در محاسبه سوابق تحصیلی معتبر باشد، اما امکان بهبود نمره وجود داشته باشد. این داوطلبان باید ابتدا وضعیت نمرات ثبت‌شده و سپس تعداد دفعات ترمیم قبلی خود را بررسی کنند؛ زیرا شرایط انتخاب درس در ترمیم نخستین‌بار با ترمیم مجدد یکسان نیست.

اگر داوطلب برای اولین مرتبه ترمیم می‌کند، طبق اصلاحیه اعلام‌شده در خرداد ۱۴۰۵، امکان انتخاب یک یا چند درس وجود دارد. در ترمیم مجدد، انتخاب تمام دروس نهایی پایه مورد نظر شرط شرکت است. نتیجه نمرات ترمیمی نیز مطابق ضوابط همان نوبت در سوابق اعمال می‌شود و نباید حفظ خودکار نمره بالاتر را مفروض دانست.

ترمیم معدل برای فارغ‌التحصیلان نظام قدیم

ترمیم معدل برای فارغ‌التحصیلان نظام قدیم به اعتبار و کامل بودن نمرات دیپلم و پیش‌دانشگاهی آن‌ها وابسته است. در نظام سالی‌واحدی، سهم سوابق دیپلم و پیش‌دانشگاهی طبق ضرایب همان نظام محاسبه می‌شود و ممکن است برای تکمیل سوابق مؤثر، ایجاد سابقه پایه یازدهم نیز لازم باشد.

فارغ‌التحصیلانی که دیپلم خود را پیش از خرداد ۱۳۸۴ یا پیش‌دانشگاهی را پیش از سال ۱۳۹۱ گرفته‌اند، باید وضعیت سابقه معتبر خود را بررسی کنند. اگر برای یک درس موردنیاز سابقه قابل قبول وجود نداشته باشد، مسیر درست «ایجاد سابقه» است، نه ترمیم نمره‌ای که وجود ندارد. نمره خام صفر فقط برای درس فاقد سابقه معتبر و ایجادنشده مطرح می‌شود.

ترمیم معدل برای داوطلبان دیپلم غیرمرتبط

ترمیم معدل برای داوطلبان دیپلم غیرمرتبط زمانی کاربرد دارد که در گروه آزمایشی جدید، برای درس مؤثر سابقه معتبر داشته باشند و بخواهند آن را بهبود دهند. در مقابل، برای درس‌های مؤثری که در دیپلم قبلی سابقه ندارند، باید طبق جدول دروس و شرایط آموزش‌وپرورش «ایجاد سابقه تحصیلی» انجام شود.

برای نمونه، داوطلبی با دیپلم غیرمتناظر نباید صرفاً به معدل کل دیپلم تکیه کند؛ لازم است درس‌به‌درس بررسی کند چه نمره‌ای برای گروه آزمایشی انتخابی ثبت شده است. اگر درس مؤثری بدون سابقه معتبر باقی بماند، نمره خام صفر برای همان درس منظور می‌شود و می‌تواند نمره کل سابقه تحصیلی را کاهش دهد.

قانون جدید ترمیم معدل ۱۴۰۵

قانون جدید ترمیم معدل ۱۴۰۵ بین ترمیم نخستین‌بار، ترمیم مجدد و ایجاد سابقه تحصیلی تفاوت می‌گذارد. بر اساس اصلاح ماده ۳ مصوبه شورای عالی آموزش‌وپرورش که در خرداد ۱۴۰۵ اعلام شد، ترمیم برای اولین مرتبه می‌تواند به‌صورت تک‌درس یا چند درس انجام شود؛ اما متقاضی ترمیم مجدد باید همه دروس نهایی پایه مورد نظر را انتخاب کند و در این حالت، محدودیت دفعات ترمیم وجود ندارد. مهم‌ترین ضوابط اثرگذار بر تصمیم داوطلب عبارت‌اند از:

• نمره ترمیم‌شده فقط برای سابقه تحصیلی پذیرش دانشگاه کاربرد دارد و معدل رسمی دیپلم را تغییر نمی‌دهد.
• در ترمیم نخستین‌بار، انتخاب تک‌درس یا چند درس امکان‌پذیر است؛ در ترمیم مجدد، انتخاب تمامی دروس نهایی پایه مورد نظر الزامی است.
• برخلاف قاعده قدیمی «همیشه بالاترین نمره»، نحوه اعمال نمرات آزمون جدید باید طبق مقررات ترمیم همان نوبت بررسی شود؛ شرکت مجدد بدون ارزیابی ریسک کاهش نمره توصیه نمی‌شود.
• در کنکور ۱۴۰۵، تأثیر یازدهم مثبت و دوازدهم قطعی است. برای گروه‌های اصلی، سهم‌ها ۱۷ و ۴۳ درصد و برای هنر و زبان ۱۰ و ۲۰ درصد تعیین شده‌اند.
• اگر سابقه یازدهم موجب افزایش نمره کل نشود، سهم آن طبق شیوه محاسبه اثر مثبت در سهم سوابق پایه دوازدهم لحاظ می‌شود.
• نداشتن سابقه معتبر در یک درس مؤثر با نمره پایین تفاوت دارد؛ در صورت ایجاد نکردن سابقه لازم، نمره خام صفر برای همان درس محاسبه می‌شود.
• عدم شرکت در ترمیم، نمرات معتبر پیشین را از بین نمی‌برد؛ بااین‌حال، وضعیت غیبت در آزمون‌های انتخابی ترمیم مجدد تابع شیوه‌نامه اجرایی است.
• مقررات مربوط به داوطلبان نظام ۳-۳-۶ و سالی‌واحدی، از نظر نحوه محاسبه سهم پایه‌ها و سوابق دیپلم و پیش‌دانشگاهی، تفاوت دارد.

مبنای بیان تأثیر مثبت یازدهم در این بخش، مصوبه جلسه ۹۲۷ شورای عالی انقلاب فرهنگی در تاریخ ۱۴۰۵/۰۴/۲۳ درباره آزمون سراسری ۱۴۰۵ است. همچنین شرط ترمیم نخستین‌بار و ترمیم مجدد بر اساس اصلاح ماده ۳ مصوبه شورای عالی آموزش‌وپرورش در خرداد ۱۴۰۵ توضیح داده شده است. برای پیگیری مسیر اجرایی ثبت درخواست، راهنمای سایت ثبت نام ترمیم معدل باید با اطلاعیه همان نوبت تطبیق داده شود.

زمان ترمیم معدل ۱۴۰۵

زمان ترمیم معدل ۱۴۰۵ برای ایجاد یا اصلاح سابقه تحصیلی مؤثر در کنکور، به نوبت امتحانات نهایی خرداد وابسته بود. بر اساس شیوه‌نامه آموزش‌وپرورش، نمرات امتحانات شهریور و دی برای ایجاد و ترمیم سوابق مؤثر در کنکور، جایگزین نمرات نوبت خرداد نمی‌شوند. بنابراین عبارت «امکان ترمیم در خرداد، شهریور و دی» برای سوابق کنکور درست نیست.

بازه ثبت‌نام با تاریخ برگزاری امتحان تفاوت دارد و باید از اطلاعیه اجرایی همان سال استخراج شود. همچنین ارائه تاییدیه تحصیلی برای ترمیم معدل برای همه متقاضیان شرط یکسانی نیست؛ طبق شیوه‌نامه، اگر وضعیت فارغ‌التحصیلی داوطلب در سامانه احراز نشود، درخواست تأییدیه تحصیلی ضرورت پیدا می‌کند. پس از ثبت درخواست، نهایی شدن آن و وضعیت دروس انتخاب‌شده باید کنترل شود.

دروس قابل ترمیم معدل چیست؟

دروس قابل ترمیم معدل، درس‌های نهایی مؤثری هستند که داوطلب برای آن‌ها سابقه تحصیلی معتبر دارد. فهرست زیر، عناوین پایه یازدهم و دوازدهم نظام ۳-۳-۶ را برای دیپلم‌های نظری نشان می‌دهد؛ عناوین یازدهم بر مبنای شش درس مؤثر کنکور ۱۴۰۵ و عناوین دوازدهم بر اساس دروس نهایی مصوب تنظیم شده‌اند.

فهرست دقیق دروس مؤثر هر داوطلب باید با گروه آزمایشی و جدول ضرایب دروس کنکور تطبیق داده شود. برای تعیین اولویت ترمیم، صرفاً اختصاصی بودن درس کافی نیست؛ ضریب همان درس، نمره معتبر فعلی، میزان آمادگی برای آزمون تشریحی و اینکه ترمیم اول یا مجدد است، همگی اهمیت دارند.

دیپلم علوم تجربی پایه یازدهم

• تعلیمات دینی ۲
• زبان خارجی ۲
• فارسی ۲
• عربی، زبان قرآن ۲
• زیست‌شناسی ۲
• شیمی ۲

پایه دوازدهم

• تعلیمات دینی ۳
• عربی، زبان قرآن ۳
• فارسی ۳
• زبان خارجی ۳
• علوم اجتماعی
• سلامت و بهداشت
• ریاضی ۳
• فیزیک ۳
• شیمی ۳
• زیست‌شناسی ۳

اگر داوطلب تجربی در زیست‌شناسی یا شیمی نمره پایینی دارد، ترمیم این دروس قابل بررسی است؛ اما اولویت نهایی باید با مقایسه ضریب و وضعیت نمرات سایر درس‌ها تعیین شود.

دیپلم ریاضی فیزیک پایه یازدهم

• تعلیمات دینی ۲
• زبان خارجی ۲
• فارسی ۲
• عربی، زبان قرآن ۲
• هندسه ۲
• فیزیک ۲

پایه دوازدهم

• تعلیمات دینی ۳
• عربی، زبان قرآن ۳
• فارسی ۳
• زبان خارجی ۳
• علوم اجتماعی
• سلامت و بهداشت
• حسابان ۲
• هندسه ۳
• ریاضیات گسسته
• فیزیک ۳
• شیمی ۳

در دیپلم ریاضی، اولویت ثابت و همیشگی برای هندسه و فیزیک وجود ندارد؛ ممکن است درس عمومی با ضریب بیشتر یا اختلاف نمره بزرگ‌تر، گزینه مناسب‌تری برای ترمیم نخستین‌بار باشد. دیپلم ادبیات و علوم انسانی پایه یازدهم

• تعلیمات دینی ۲
• زبان خارجی ۲
• فارسی ۲
• عربی ۲ (زبان تخصصی رشته)
• تاریخ ۲
• جامعه‌شناسی ۲

پایه دوازدهم

• تعلیمات دینی ۳
• عربی ۳ (زبان تخصصی رشته)
• فارسی ۳
• زبان خارجی ۳
• علوم و فنون ادبی ۳
• سلامت و بهداشت
• ریاضی و آمار ۳
• تاریخ ۳
• جامعه‌شناسی ۳
• جغرافیا ۳
• فلسفه ۲

داوطلب انسانی باید پیش از انتخاب دروس، اثر ضریب و تفاوت نمرات خود را بررسی کند؛ برای مثال ضعیف بودن یک درس اختصاصی به‌تنهایی دلیل اولویت آن بر همه دروس عمومی نیست.

دیپلم علوم و معارف اسلامی پایه یازدهم

• اصول عقاید ۲
• زبان خارجی ۲
• فارسی ۲
• عربی ۲ (زبان تخصصی رشته)
• تاریخ اسلام ۲
• علوم و معارف قرآنی ۲

پایه دوازدهم

• علوم و معارف قرآنی ۳
• عربی ۳ (زبان تخصصی رشته)
• فارسی ۳
• زبان خارجی ۳
• علوم و فنون ادبی ۳
• سلامت و بهداشت
• ریاضی و آمار ۳
• احکام ۳
• اصول عقاید ۳
• تاریخ ۳ (تخصصی رشته)
• فلسفه ۲

این فهرست مربوط به نوع دیپلم علوم و معارف اسلامی است؛ این عنوان نباید با گروه آزمایشی مستقل در کنکور اشتباه گرفته شود. گروه‌های آزمایشی هنر و زبان‌های خارجی برای متقاضیان هنر و زبان‌های خارجی، سوابق تحصیلی مؤثر از دروس عمومی تشکیل می‌شود. نوع درس عربی و دینی بر اساس دیپلم داوطلب تعیین می‌شود.

پایه یازدهم

• تعلیمات دینی ۲ یا عنوان متناظر در دیپلم معارف
• زبان خارجی ۲
• فارسی ۲
• عربی ۲ یا عربی، زبان قرآن ۲ متناسب با نوع دیپلم

پایه دوازدهم

• تعلیمات دینی ۳ یا عنوان متناظر در دیپلم معارف
• زبان خارجی ۳
• فارسی ۳
• عربی ۳ یا عربی، زبان قرآن ۳ متناسب با نوع دیپلم
• سلامت و بهداشت

در این دو گروه، دروس اختصاصی رشته‌های نظری در سهم سوابق تحصیلی هنر و زبان محاسبه نمی‌شوند؛ بااین‌حال، حذف عربی از فهرست عمومی یازدهم یا حذف سلامت و بهداشت از فهرست دوازدهم صحیح نیست.

منابع ترمیم معدل

منابع ترمیم معدل، کتاب‌های درسی رسمی همان سال تحصیلی هستند که امتحان نهایی در آن برگزار می‌شود؛ سال دریافت دیپلم ملاک انتخاب چاپ کتاب نیست. نسخه الکترونیکی کتاب‌ها در پایگاه رسمی کتاب‌های درسی به نشانی chap.sch.ir در دسترس است و باید پایه، رشته و سال چاپ کتاب بررسی شود. در مطالعه برای ترمیم، متن کتاب، تمرین‌ها، فعالیت‌ها، نمونه سؤال‌های تشریحی و راهنمای تصحیح امتحانات نهایی اهمیت دارند.

کتاب‌های کمک‌درسی و جزوه‌ها می‌توانند ابزار تمرین باشند، اما جایگزین محتوای رسمی کتاب درسی نمی‌شوند. همچنین بهتر است داوطلب پیش از ثبت‌نام روشن کند که ترمیم نخستین‌بار را انجام می‌دهد یا باید در تمام دروس یک پایه آزمون دهد.

جمع‌بندی

ترمیم معدل فرصت بهبود نمره مؤثر در سوابق کنکور است، نه تغییر معدل دیپلم. در کنکور ۱۴۰۵، پایه یازدهم تأثیر مثبت و پایه دوازدهم تأثیر قطعی دارد؛ اما نتیجه ترمیم، با توجه به نمره تراز‌شده، ضریب درس و مقررات نوبت آزمون مشخص می‌شود.

برای درس فاقد سابقه معتبر باید ایجاد سابقه انجام شود و برای درس دارای سابقه، ترمیم نمره قابل بررسی است. پیش از اقدام، سه موضوع را کنترل کنید: سابقه‌های معتبر خود را درس‌به‌درس شناسایی کنید؛ مشخص کنید برای اولین مرتبه ترمیم می‌کنید یا متقاضی ترمیم مجدد هستید؛ سپس فهرست دروس و نوبت خرداد را با شیوه‌نامه معتبر تطبیق دهید. شرایط ترمیم معدل برای دانشگاه فرهنگیان نیز از نظر نیاز به سوابق تحصیلی باید در چارچوب ضوابط پذیرش همان دوره بررسی شود.

اگر وضعیت سوابق شما مبهم است، برای راهنمایی با مشاوران ایران تحصیل تماس بگیرید؛ فقط از تلفن ثابت، بدون پیش‌شماره و صفر، با شماره ۹۰۹۹۰۷۵۳۰۷.