قوانین پیش نیاز و هم نیاز انتخاب واحد آزاد، دولتی و پیام نور
- دسته بندی: دانشگاه
- دیدگاه ها: 586
- تاریخ بروزرسانی: 10 تیر 1405

سوالی دارید؟ با ما تماس بگیرید
۹۰۹ ۹۰۷ ۵۳۰۷
برای آشنایی با روش انتخاب واحد موازی رشته های پیش نیاز تماس بگیرید.
قوانین پیش نیاز و هم نیاز انتخاب واحد مشخص می کند دانشجو در دانشگاه آزاد، دانشگاه سراسری و دانشگاه پیام نور چه درسی را باید قبل از درس بعدی بگذراند و چه درسی را می تواند همزمان با درس وابسته انتخاب کند. پیش نیاز یعنی درس پایه باید قبل از درس بعدی پاس شده باشد؛ هم نیاز یعنی دو درس طبق چارت رشته یا با مجوز آموزش، در یک ترم قابل اخذ هستند.
اگر درس پیش نیاز پاس نشود، دانشجو معمولا باید همان درس را دوباره بردارد، اما در بعضی شرایط امکان تبدیل پیشنیاز به همنیاز وجود دارد. این موضوع در هر دانشگاه یکسان اجرا نمی شود؛ در دانشگاه آزاد، وضعیت افتادن درس پیش نیاز دانشگاه آزاد و مجوز گروه آموزشی اهمیت دارد، در دانشگاه های دولتی نظر آموزش و چارت رشته ملاک است و در دانشگاه پیام نور باید لیست ارائه دروس و خطای سامانه گلستان بررسی شود.
انتخاب اشتباه درس وابسته، بی توجهی به هم نیاز دانشگاه آزاد یا رد شدن درخواست تبدیل پیشنیاز به همنیاز می تواند باعث حذف آموزشی درس، عقب افتادن ترم یا مشکل در فارغ التحصیلی شود. اگر نمی دانید بعد از افتادن درس پیش نیاز چه درسی را مجاز هستی بردارید، از تلفن ثابت بدون پیش شماره و عدد 0 با شماره 9099075307 با مشاوران ایران تحصیل تماس بگیرید تا قبل از پایان انتخاب واحد یا حذف و اضافه، چارت و شرایطتان بررسی شود.
پیش نیاز و هم نیاز چیست؟
پیشنیاز به آن درس یا دروسی گفته میشود که باید قبل از گذراندن یک درس معین، آنها را گذرانده باشید. یعنی برای گرفتن یک درس خاص، باید پیشنیازهای آن را قبلاً گذرانده باشید. این طوری مطمئن میشوید که دانش و مهارتهای لازم را قبلاً کسب کردهاید.
همنیاز به آن درس یا دروسی گفته میشود که باید همزمان با گرفتن یک درس خاص، آنها را اخذ کنید. یعنی باید هم آن درس را بگیرید و هم درس همنیاز را اخذ نمایید. این نوع ارتباط بین دروس معمولاً برای تکمیل آموزش و یادگیری است.
در مجموع، پیشنیاز دانش قبلی لازم را تضمین میکند و همنیاز همراهی و تکمیل آموزش در یک درس را به همراه دارد.
قوانین پیش نیاز و هم نیاز دانشگاه ها
قوانین پیش نیاز و هم نیاز سال ۱۴۰۵ بر این اساس اجرا می شود که دانشجو باید درس پیش نیاز را قبل از درس وابسته بگذراند و فقط در شرایط مشخص، مثل مردودی یا حذف مجاز درس پیش نیاز و با تایید گروه آموزشی، امکان اخذ همزمان آن به عنوان هم نیاز وجود دارد. قوانین پیش نیاز و هم نیاز در دانشگاه های مختلف به شرح زیر است:
قوانین پیش نیاز و هم نیاز دانشگاه سراسری

دانشجویان دانشگاههای سراسری باید به خوبی از مقررات واحدهای پیشنیاز و همنیاز آگاه باشند تا از مشکلات در انتخاب واحد خود جلوگیری کنند. در غیر اینصورت، واحدها توسط آموزش دانشگاه حذف خواهند شد و چنانچه دانشجو نمره حداقل مورد نیاز در درس پیشنیاز را کسب کند، وضعیت پیشنیازی این درس به وضعیت همنیازی تبدیل میشود یا بهعبارتی تبدیل پیشنیاز به همنیاز میشود.
در ترم پایانی، دانشجو میتواند همه دروس پیشنیاز اصلی را بهعنوان دروس همنیاز انتخاب کند اما انتخاب همنیاز به شکل همزمان با درس بعدی امکانپذیر نیست و در صورت حذف درس همنیاز، ثبتنام در واحدهای مرتبط امکانپذیر نیست.
در صورت عدم ثبت نمره یک درس پیشنیاز تا ابتدای نیمسال بعدی، این واحد در زمان نامنویسی ترم جدید بهعنوان واحد گذرانده در نظر گرفته میشود. اما اگر نمره درس پیشنیاز تا انتهای زمان ترمیم ثبت شود و دانشجو درس را اصطلاحا افتاده باشد، این واحد و واحدهای بعدی مرتبط با آن میتواند توسط آموزش حذف گردد.
عدم رعایت قوانین تبدیل پیشنیاز به همنیاز و حذف آنها توسط آموزش بهعنوان تخلف آموزشی در پرونده دانشجو ثبت میگردد. پس از انتخاب یک درس و درس همنیاز آن در یک ترم امکان حذف درس اول وجود ندارد اما میتوان درس همنیاز یا دوم را حذف کرد و در صورت افتادن در هر یک از این دو درس برای درس بعدی مشکلی به وجود نمیآید.
لازم نیست که حتما درس اول با درس همنیازش در یک ترم گرفته شود؛ هر چند که نمیتوان درس دوم را بدون انتخاب درس اول اخذ کرد. اگر دانشجو یک درس پیشنیاز را در دو ترم گرفته و هر دو بار افتاده باشد، میتواند بدون توجه به قوانین پیشنیازی در ترم سوم درس پیشنیاز و درس اصلی بعد از آن را در انتخاب واحد سامانه گلستان انجام نماید.
چنانچه دانشجو در نیمسال سوم نیز نتواند در درس پیشنیاز نمره قبولی بگیرد اما درس دیگر را قبول شود، درس قبول شده هم حذف خواهد شد. توجه کنید که در ترم سوم نمیتوان درس پیشنیاز را حذف کرد.
در صورت عدم رعایت قوانین تبدیل پیشنیاز به همنیاز ، دانشجو موظف است تمام واحدهای مربوطه را مجددا اخذ و پاس کند. دانشجویان مشروط در ترم آخر باید درسهای پیش نیاز را در اولویت قرار دهند و اگر درس پیش نیاز پاس نشود ، باید آنها را در نیمسال بعدی اخذ کنند. در صورت عدم انتخاب درسهای پیش نیاز، دانشجو باید آنها را بهعنوان هم نیاز در ترم بعد اخذ کند.
قوانین پیش نیاز و همنیاز دانشگاه آزاد
در دانشگاه آزاد، مقرراتی درباره دروس پیش نیاز و هم نیاز دانشگاه آزاد وجود دارد که دانشجویان باید حتما در زمان انتخاب واحدبه آنها توجه کنند . شرایط هم نیازی دروس بر اساس قوانین حذف و اضافه دانشگاه آزاد شامل شرکت در امتحان بدون قبول شدن، حضور در کلاسهای درس پیش نیاز بدون انصراف نهایی، و غیبت در امتحانات مربوطه است. همچنین دانشجوان میتوانند این دروس را در ترمهای بعدی به شکل هم نیاز انتخاب کنند.
انتخاب واحد بدون رعایت پیش نیاز منجر به حذف واحدهای انتخابی خواهد شد، حتی اگر دانشجو در آنها قبول شده باشد. در صورت افتادن درس پیش نیاز یا همنیاز، دانشجو میتواند در ترم بعدی اقدام به انتخاب مجدد آن درس یا واحدهای مرتبط نماید.
عدم رعایت پیش نیاز و هم نیاز دانشگاه آزاد یکی از مشکلات اساسی است که دانشجویان و اساتید با آن مواجه هستند. این مشکل میتواند باعث شود دانشجویان بدون گذراندن دروس پایه و ضروری دروس پیشرفته را انتخاب کنند، که این امر موجب حذف واحد انتخابی خواهد شد. همچنین، عدم رعایت همنیازها میتواند باعث شود دانشجویان نتوانند دروس مرتبط و مکمل را بهطور همزمان بگذرانند و از این رو، روند یادگیری آنها مختل شود.
قوانین پیش نیاز و هم نیاز دانشگاه پیام نور
قوانین پیش نیاز و هم نیاز دانشگاه پیام نور بر اساس چارت رشته، لیست ارائه دروس و کنترل سامانه گلستان اجرا می شود. دانشجو باید قبل از انتخاب واحد، پیش نیاز هر درس را از برنامه دروس یا گزارش های گلستان بررسی کند؛ چون در لیست های رسمی پیام نور، برای هر درس ستون «پیش نیاز» درج می شود و حتی بعضی درس ها با عبارت «یا همزمان» قابل اخذ هم نیاز هستند.
در سامانه گلستان نیز گزارش ۱۰۸ برای بررسی پیش نیاز، هم نیاز و دروس متضاد، و گزارش ۲۱۲ برای مشاهده لیست دروس ارائه شده در زمان انتخاب واحد کاربرد دارد. اگر سیستم اجازه اخذ درس را ندهد، معمولا دلیل آن رعایت نشدن پیش نیاز، قطعی نشدن نمره ترم قبل، نبود درس در لیست ارائه همان نیمسال یا مغایرت با سرفصل ورودی دانشجو است.
نحوه اجرای قانون تبدیل پیشنیاز به همنیاز
تبدیل پیشنیاز به همنیاز معمولا به دلایل مختلفی انجام میشود. یکی از این دلایل میتواند تسریع در روند تحصیلی دانشجو باشد، بهطوری که دانشجو بتواند در زمان کمتری تمامی دروس مورد نیاز برای فارغالتحصیلی را بگذراند. دلیل دیگر میتواند پرهیز از تاخیر در گذراندن دروس به دلیل عدم ارائه آنها در ترمهای بعدی باشد.
برای انجام تبدیل پیشنیاز به همنیاز ، دانشجو معمولا باید درخواست خود را به اداره آموزش دانشگاه ارائه دهد و دلایل و مستندات مربوطه را نیز ضمیمه کند. پس از بررسی درخواست و در صورت تایید، دانشجو مجاز به گذراندن دروس پیشنیاز و همنیاز به صورت همزمان خواهد بود.
این فرآیند ممکن است دارای شرایط و محدودیتهای خاصی باشد که بسته به قوانین تبدیل پیشنیاز به همنیاز متفاوت است. بنابراین، دانشجویان باید با دقت از شرایط و مقررات مربوط به تبدیل انتخاب واحد پیشنیاز به همنیاز در دانشگاه خود آگاه شوند.
لیست دروس پیشنیاز و همنیاز در چارت انتخاب واحد
هر رشته تحصیلی دارای یک چارت درسی مصوب است که دروس الزامی برای گذراندن آن رشته را در مقاطع مختلف (کارشناسی، کارشناسیارشد، دکتری) مشخص میکند. در این چارت، علاوه بر نام و تعداد واحد دروس، اطلاعات مهمی نظیر دروس پیشنیاز و همنیاز نیز قید شده است.
چارت درسی، نقشه راه تحصیلی دانشجو محسوب میشود. برای مثال، در مقطع کارشناسی، دانشجو معمولاً باید حدود ۱۴۰ واحد درسی را بر اساس چارت رشته خود بگذراند تا واجد شرایط دریافت مدرک کارشناسی شود. این ساختار برای مقاطع تحصیلات تکمیلی نیز صادق است. برای دسترسی به لیست دروس پیش نیاز و هم نیاز می توانید موارد زیر را انجام دهید:
- به بخش آموزش وبسایت واحد دانشگاهی خود مراجعه کنید. معمولاً فرمها یا بخش مربوط به “برنامه آموزشی” یا “چارت دروس” در دسترس است.
- سیستمهای انتخاب واحد آنلاین مثل سایت گلستان برای دانشگاههای سراسری و سامانه آموزشیار برای دانشگاه آزاد.
هنگام مراجعه به این سیستمها برای انتخاب واحد، میتوانید لیست دروس ارائه شده برای ترم را مشاهده کنید. در کنار هر درس، در صورتی که پیشنیاز یا همنیاز داشته باشد، کد یا نام آن درس در جلوی آن ذکر شده است.
عدم رعایت پیش نیاز و هم نیاز در انتخاب واحد

اگر تا پایان ترم معلوم گردد که دانشجو قوانین و مقررات تبدیل پیشنیاز به همنیاز مربوط حق تقدم و سقف انتخاب واحد را رعایت نکرده است، آموزش باید قبل از شروع امتحانات آن نیم سال نسبت به حذف آن دروس اقدام کند. در صورتی که این شرایط به وجود آمده به دلیل شرایط خاص و مورد قبول باشد موجه واقع میشود.
- اگر در زمان فارغ التحصیلی دانشجو کارنامه و وضعیت تحصیلی آن توسط کارشناس آموزش بررسی شود و او متوجه شود بدون رعایت پیش نیاز و هم نیاز دروس را انتخاب کرده است دانشجو بایستی تمامی آن دروس را دوباره انتخاب کند و بگذراند.
- دانشگاه ها برای مساعدت به دانشجو ها قوانینی را وصف کرده اند.
- در صورتی که دانشجویان در هنگام انتخاب واحد در آخر سال در یک با دو درس پیش نیاز و هم نیاز را رعایت نکرده باشند اشکالی ندارد.
- اخذ دروس معارف برای این افراد حداکثر دو عنوان درسی است.
قوانین دروس پیشنیاز در شرایط مشروطی و مردودی
دانشجویان در طول دوران تحصیل ممکن است به دلایل مختلف، نتوانند نمرات بالایی کسب کنند و میانگین معدل آنها پایینتر از حد نصاب تعیین شده توسط آموزش دانشگاه قرار گیرد. این وضعیت منجر به “مشروطی” یا در موارد شدیدتر “مردودی” در یک درس میشود.
- دانشجویانی که در آخرین ترم تحصیلی خود مردود شده یا مشروط شدهاند و به همین دلیل نمیتوانند حداکثر واحد مجاز را در ترم بعدی (که احتمالاً ترم جبرانی یا تسویه حساب است) انتخاب کنند، باید اولویت اصلی خود را به گذراندن دروس پیشنیاز قرار دهند.
- اگر دانشجویی در ترمی مشروط شده باشد و دروسی که دارای پیشنیاز بودهاند را نتوانسته با نمره قبولی بگذراند، باید در ترم بعدی، ابتدا درس پیشنیاز را انتخاب نماید و آن درس را با کسب نمره قبولی بگذراند. این اقدام برای رفع مانع تحصیلی و امکان ادامه روند انتخاب واحد و در نهایت فارغالتحصیلی ضروری است.
- رعایت دقیق قوانین مربوط به مشروطی و پیشنیازها، به ویژه برای دانشجویانی که در ترمهای پایانی تحصیل خود هستند، از اهمیت بالایی برخوردار است تا از هرگونه مشکل در فرآیند فارغالتحصیلی جلوگیری شود.
جمع بندی
قوانین پیش نیاز و هم نیاز انتخاب واحد در دانشگاه آزاد، دانشگاه سراسری و دانشگاه پیام نور بر اساس چارت رشته، آیین نامه آموزشی، لیست ارائه دروس و تایید گروه آموزشی اجرا می شود. اگر درس پیش نیاز پاس نشود، دانشجو معمولا باید همان درس را دوباره بردارد؛ اما در بعضی شرایط مثل مردودی قبلی، حذف مجاز یا ترم های پایانی، امکان تبدیل پیشنیاز به همنیاز با تایید آموزش یا گروه وجود دارد.
بی توجهی به هم نیاز دانشگاه آزاد، خطای پیش نیاز در سامانه گلستان پیام نور یا انتخاب درس وابسته بدون مجوز می تواند باعث حذف آموزشی درس و عقب افتادن زمان فارغ التحصیلی شود. اگر بعد از افتادن درس پیش نیاز دانشگاه آزاد، خطای انتخاب واحد یا درخواست تبدیل پیشنیاز به همنیاز مطمئن نیستید چه کاری باید انجام دهید، از تلفن ثابت و بدون پیش شماره و عدد 0 با شماره 9099075307 با مشاوران ایران تحصیل تماس بگیرید.
هم نیاز دانشگاه آزاد برای همه دانشجویان مجاز است؟
خیر. هم نیاز دانشگاه آزاد برای همه دانشجویان به صورت خودکار مجاز نیست. سابقه اخذ درس پیش نیاز، وضعیت نمره، مردودی یا حذف قبلی و تایید گروه آموزشی باید بررسی شود.
در پیام نور پیش نیاز و هم نیاز از کجا مشخص می شود؟
در دانشگاه پیام نور، پیش نیاز و هم نیاز هر درس از طریق لیست ارائه دروس، چارت رشته و گزارش های سامانه گلستان مشخص می شود. دانشجو باید قبل از نهایی کردن انتخاب واحد، کد درس و شرط پیش نیاز را بررسی کند.
تبدیل پیشنیاز به همنیاز در ترم آخر راحت تر است؟
ترم آخر بودن ممکن است باعث بررسی دقیق تر درخواست دانشجو شود، اما تبدیل پیشنیاز به همنیاز قطعی نیست. آموزش دانشگاه و گروه آموزشی باید تایید کنند که اخذ همزمان درس ها با چارت رشته و مقررات آموزشی مغایرت ندارد.
اگر درس پیش نیاز پاس نشود می توان درس بعدی را گرفت؟
اگر درس پیش نیاز پاس نشود، دانشجو معمولا باید همان درس را دوباره اخذ کند. در بعضی شرایط، مثل مردودی قبلی یا نیاز به تکمیل واحدهای ترم آخر، امکان هم نیاز کردن با نظر گروه آموزشی وجود دارد؛ اما این مجوز خودکار نیست.







سلام وقتتون بخیر
من دانشگاه آزاد میخونم
ترم یک شیمی عمومی نتونستم پاس کنم
ترم دوم شیمی آلی رو پاس کردم که پیشنیازش شیمی عمومی بود
ترم سه بیوشیمی ساختار و ترم چهار بیوشیمی متابولیسم رو برداشتم و پاسشون کردم که این دوتا درس هم درس های وابسته درس های قبلی بود
زمان فارغالتحصیلی این برا من مشکل میشه؟
سلام وقت بخیر
باد با مدیر اموزش خود صحبت کنید
سلام در دانشگاه دولتی علوم پزشکی اگر ۴ درس پیشنیاز یک درس باشه و ۲ درس از اون ۴ درس پیش نیاز رو افتاده باشم، امکانش هست ترم بعد هر ۲ تاش رو هم نیاز اون درس کنم؟ یعنی ۳ تا درس عملا
سلام قت بخیر
بله، میتوانید در ترم بعد، هم ۲ درس پیشنیاز افتاده را تکرار کنید و هم درس اصلی (که نیاز به هر ۴ پیشنیاز دارد) را بردارید، اما به شرطی که سیستم آموزشی دانشگاه به شما اجازه دهد و این کار منافاتی با قوانین پیشنیازها نداشته باشد.به منظور بررسی تخصصی تر با توجه به شرایط ویژه شما این امکان را دارید با کارشناس ارشددراین بخش خانم رنجبر داخلی 110 در ساعات۸.۳۰ الی۱۷.۰۰ روزهای شنبه تا پنج شنبه با شماره ۹۰۹۹۰۷۵۳۰۷ بدون پیش شماره از طریق تلفن ثابت تماس بگیرید تا تمامی اطلاعات را در اختیارتان قرار دهند