لیست رشته های دارای تعهد خدمت + رتبه لازم در 1405 | sanjesh

لیست رشته های دارای تعهد خدمت ۱۴۰۵ تنها از روی عنوان رشته مشخص نمی‌شود؛ ملاک قطعی، توضیحات درج‌شده مقابل هر کدرشته‌محل در دفترچه انتخاب رشته سازمان سنجش است. پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی بومی مناطق محروم، رشته‌های دانشگاه فرهنگیان و بعضی رشته‌های بورسیه یا مورد نیاز دستگاه‌ها ممکن است با تعهد خدمت ارائه شوند، اما فهرست آن‌ها در هر سال، استان و دانشگاه تغییر می‌کند.

رتبه لازم برای رشته های تعهدی نیز یک عدد ثابت کشوری نیست و به رتبه در سهمیه، بومی بودن، ظرفیت، دانشگاه، جنسیت و شرایط اختصاصی کدرشته‌محل بستگی دارد. تا پیش از انتشار نتایج نهایی ۱۴۰۵، رتبه‌های سال‌های قبل فقط برای تخمین شانس قبولی قابل استفاده‌اند و نباید به عنوان آخرین رتبه قطعی ۱۴۰۵ در نظر گرفته شوند.

اگر بین چند کدرشته عادی و تعهدی مردد هستید یا نمی‌دانید کدام انتخاب با رتبه، سهمیه بومی، مدت تعهد و محل خدمت شما سازگارتر است، بهتر است قبل از ثبت نهایی فرم، چینش انتخاب‌ها را دقیق بررسی کنید. بررسی انتخاب رشته از طریق تلفن ثابت، بدون پیش‌شماره و عدد 0، با شماره 9099075307 امکان‌پذیر است.

 

لیست رشته های دارای تعهد خدمت ۱۴۰۵

رشته های دارای تعهد خدمت ۱۴۰۵ در گروه‌های مختلف آزمایشی ارائه می‌شوند و نوع تعهد آن‌ها به شرایط پذیرش، دانشگاه، دستگاه پذیرنده و توضیحات درج‌شده در دفترچه انتخاب رشته بستگی دارد. جدول زیر یک نمای کلی از مهم‌ترین رشته‌های تعهدی را نشان می‌دهد.

گروه	رشته‌های مهم	نوع تعهد
تجربی	پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و برخی رشته‌های علوم پزشکی در ظرفیت‌های خاص	خدمت در مناطق یا محل تعیین‌شده طبق شرایط کدرشته‌محل
فرهنگیان	آموزش ابتدایی، آموزش زیست‌شناسی، آموزش ریاضی و سایر رشته‌های دبیری	تعهد خدمت به آموزش و پرورش
ریاضی	مهندسی برق، مهندسی مکانیک، مهندسی کامپیوتر و سایر رشته‌های ارائه‌شده در ظرفیت‌های بورسیه	خدمت طبق قرارداد دستگاه یا صنعت پذیرنده
انسانی	آموزش زبان و ادبیات فارسی، آموزش علوم اجتماعی، آموزش تاریخ و سایر رشته‌های دبیری	تعهد خدمت در آموزش و پرورش یا دستگاه پذیرنده
هنر و زبان	آموزش هنر، آموزش زبان انگلیسی و رشته‌های دانشجو معلم مرتبط	تعهد خدمت مطابق ضوابط دانشگاه فرهنگیان یا پذیرش خاص همان سال

عنوان رشته به تنهایی مشخص‌کننده تعهد خدمت نیست. ممکن است یک رشته در یک دانشگاه به صورت عادی ارائه شود و همان رشته در یک ظرفیت دیگر دارای تعهد باشد؛ بنابراین توضیحات مقابل کدرشته‌محل در دفترچه سازمان سنجش ملاک نهایی است.

رشته های دارای تعهد خدمت بر اساس گروه آزمایشی

رشته های دارای تعهد خدمت در هر گروه آزمایشی متفاوت هستند و همه رشته‌های یک گروه به صورت خودکار تعهدی محسوب نمی‌شوند. نوع تعهد باید در دفترچه انتخاب رشته و توضیحات همان کدرشته‌محل بررسی شود. در ادامه، مهم‌ترین رشته‌هایی که ممکن است در قالب تعهد خدمت ارائه شوند آورده شده است.

رشته های دارای تعهد خدمت تجربی

بیشترین تعداد رشته های دارای تعهد خدمت مربوط به گروه تجربی است. این گروه شامل برخی رشته‌های علوم پزشکی در ظرفیت‌های خاص، پذیرش‌های مناطق مورد نیاز و همچنین رشته‌های دانشگاه فرهنگیان مرتبط با گروه تجربی می‌شود.

رشته	نوع تعهد
پزشکی	خدمت در منطقه یا محل تعیین‌شده مطابق شرایط کدرشته‌محل
دندانپزشکی	تعهد خدمت در ظرفیت‌های مشخص‌شده در دفترچه پذیرش
داروسازی	خدمت بر اساس ضوابط ظرفیت تعهدی و محل تعیین‌شده
برخی رشته‌های پیراپزشکی در ظرفیت‌های خاص	مطابق شرایط دانشگاه، استان یا دستگاه پذیرنده
آموزش زیست‌شناسی و سایر رشته‌های مرتبط فرهنگیان	تعهد خدمت به آموزش و پرورش

وجود رشته‌هایی مانند پرستاری، مامایی یا سایر رشته‌های علوم پزشکی به معنی تعهدی بودن همه ظرفیت‌های آن‌ها نیست. طرح نیروی انسانی وزارت بهداشت با پذیرش از ابتدا دارای تعهد خدمت تفاوت دارد و باید توضیحات کدرشته‌محل بررسی شود.

رشته های دارای تعهد خدمت ریاضی

در گروه ریاضی، بیشتر پذیرش‌های تعهدی مربوط به دانشگاه فرهنگیان، تربیت دبیر شهید رجایی و برخی رشته‌های بورسیه یا مورد نیاز صنایع و دستگاه‌ها است. بنابراین یک رشته مهندسی به صورت کلی تعهدی نیست و فقط بعضی کدرشته‌محل‌ها ممکن است همراه با تعهد ارائه شوند.

رشته	نوع تعهد
آموزش ریاضی	تعهد خدمت به آموزش و پرورش
آموزش فیزیک	تعهد خدمت در مسیر دانشجو معلم
مهندسی برق	در صورت ارائه بورسیه یا پذیرش خاص، خدمت طبق قرارداد دستگاه
مهندسی مکانیک	در برخی ظرفیت‌های مورد نیاز صنعت یا دستگاه پذیرنده
مهندسی کامپیوتر و سایر رشته‌های مهندسی	مطابق شرایط بورسیه یا قرارداد پذیرش

رشته‌های مهندسی مانند برق، مکانیک یا کامپیوتر به دلیل عنوان رشته، تعهد خدمت ندارند. تنها زمانی تعهد ایجاد می‌شود که در دفترچه یا شرایط پذیرش، عنوان بورسیه، دستگاه پذیرنده یا تعهد خدمت برای همان کدرشته‌محل درج شده باشد.

رشته های دارای تعهد خدمت انسانی

در گروه انسانی، بخش اصلی رشته های دارای تعهد خدمت مربوط به دانشگاه فرهنگیان و تربیت دبیر شهید رجایی است. این رشته‌ها معمولا با هدف تأمین نیروی مورد نیاز آموزش و پرورش و بر اساس نیاز استان‌ها ارائه می‌شوند.

رشته	نوع تعهد
آموزش زبان و ادبیات فارسی	تعهد خدمت به آموزش و پرورش
آموزش علوم اجتماعی	خدمت در آموزش و پرورش پس از پذیرش و پایان تحصیل
آموزش تاریخ	تعهد خدمت مطابق ضوابط دانشگاه فرهنگیان
آموزش جغرافیا	تعهد خدمت در محل تعیین‌شده توسط آموزش و پرورش
آموزش الهیات و زبان عربی	تعهد خدمت در رشته‌های دبیری مرتبط
راهنمایی و مشاوره	مطابق شرایط پذیرش دانشجو معلم

در رشته‌های فرهنگیان، قبولی فقط به رتبه کنکور وابسته نیست و عواملی مانند بومی‌گزینی، سوابق تحصیلی، آزمون اختصاصی تربیت معلم و ارزیابی شایستگی نیز در نتیجه نهایی اثر دارند.

رتبه قبولی رشته های تعهدی ۱۴۰۵ چقدر است؟

رتبه لازم برای رشته های تعهدی ۱۴۰۵ با توجه به نوع رشته متفاوت است. در پزشکی و سایر ظرفیت‌های علوم پزشکی تعهدی، رتبه در سهمیه و بومی بودن داوطلب نقش اصلی را دارد؛ اما در دانشگاه فرهنگیان از سال ۱۴۰۵ نمی‌توان قبولی را فقط با یک رتبه مشخص سنجید و تراز آزمون سراسری، تراز آزمون اختصاصی تربیت معلم، سوابق تحصیلی و ارزیابی شایستگی همزمان در نتیجه نهایی اثر دارند.

تا زمان اعلام قبولی‌های نهایی کنکور ۱۴۰۵، عددی با عنوان «آخرین رتبه قطعی قبولی ۱۴۰۵» وجود ندارد. بنابراین برای انتخاب رشته باید رتبه‌های واقعی قبولی دوره‌های قبل را کنار ظرفیت و شرایط بومی کدرشته‌محل ۱۴۰۵ قرار داد.

رتبه‌های جدول‌های این بخش، رتبه در سهمیه پذیرفته‌شدگان دوره‌های گذشته و مبنای تخمین برای انتخاب رشته ۱۴۰۵ هستند؛ این اعداد به معنی تضمین قبولی با همان رتبه در سال ۱۴۰۵ نیستند.

نوع رشته تعهدی	منطقه ۱	منطقه ۲	منطقه ۳	ملاک مهم دیگر
پزشکی تعهدی	نمونه قبولی تا حدود ۲۲۵۴	نمونه قبولی تا حدود ۲۴۸۸	نمونه قبولی تا حدود ۲۴۵۸	بومی بودن و ظرفیت کدرشته‌محل
فرهنگیان و شهید رجایی	رتبه ثابت ملاک رسمی نیست؛ حداقل تراز ۵۰۰۰ در هر یک از دو آزمون الزامی است			سوابق تحصیلی + ارزیابی شایستگی
مهندسی و سایر رشته‌های بورسیه	بازه کشوری ثابتی ندارد			رتبه، دانشگاه، دستگاه بورسیه‌کننده، مصاحبه و شرایط قرارداد

رتبه لازم برای پزشکی تعهدی ۱۴۰۵

برای پزشکی تعهدی، رتبه در سهمیه مهم‌تر از رتبه کشوری است. بررسی کارنامه‌های قبولی موجود نشان می‌دهد فاصله رتبه‌ها بین دانشگاه‌ها و مناطق قابل توجه است؛ بنابراین یک عدد مانند «رتبه ۲۰۰۰» بدون مشخص بودن منطقه و استان بومی، برای تخمین قبولی کافی نیست.

نمونه رتبه‌های ثبت‌شده پزشکی تعهدی در سهمیه منطقه یک عبارت‌اند از:

رتبه در سهمیه	سهمیه	دانشگاه محل قبولی
۱۴۸۳	منطقه ۱	دانشگاه علوم پزشکی سبزوار
۱۵۰۸	منطقه ۱	دانشگاه علوم پزشکی زابل
۱۶۹۵	منطقه ۱	دانشگاه علوم پزشکی زابل
۱۷۰۳	منطقه ۱	دانشگاه علوم پزشکی زاهدان
۱۸۳۵	منطقه ۱	دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد
۲۲۲۳	منطقه ۱	دانشگاه علوم پزشکی ایلام
۲۲۵۴	منطقه ۱	دانشگاه علوم پزشکی ایلام

در این نمونه‌ها، بازه مشاهده‌شده برای منطقه یک از حدود ۱۴۸۳ تا ۲۲۵۴ بوده است. این یعنی داوطلب منطقه یک با رتبه حدود ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ می‌تواند بعضی کدرشته‌های پزشکی تعهدی را جدی‌تر در انتخاب‌های خود بررسی کند؛ اما بومی بودن همچنان تعیین‌کننده است.

نمونه رتبه‌های منطقه دو نیز به شکل زیر است:

رتبه در سهمیه	سهمیه	دانشگاه محل قبولی
۱۰۳۲	منطقه ۲	دانشگاه علوم پزشکی اردبیل
۱۱۲۷	منطقه ۲	دانشگاه علوم پزشکی اردبیل
۱۳۲۸	منطقه ۲	دانشگاه علوم پزشکی همدان
۱۵۲۵	منطقه ۲	دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد
۱۶۱۴	منطقه ۲	دانشگاه علوم پزشکی اردبیل
۱۸۸۸	منطقه ۲	دانشگاه علوم پزشکی ایلام
۲۳۶۶	منطقه ۲	دانشگاه علوم پزشکی دزفول
۲۳۷۲	منطقه ۲	دانشگاه علوم پزشکی بندرعباس
۲۴۸۸	منطقه ۲	دانشگاه علوم پزشکی دزفول

در نمونه‌های موجود منطقه دو، قبولی از حدود ۱۰۳۲ تا ۲۴۸۸ در سهمیه ثبت شده است. بنابراین قرار گرفتن رتبه داوطلب منطقه دو در محدوده حدود ۱۰۰۰ تا ۲۵۰۰ می‌تواند او را وارد محدوده قابل بررسی پزشکی تعهدی کند؛ ولی رتبه ۲۴۰۰ در یک استان ممکن است شانس مناسبی داشته باشد و همان رتبه برای کدرشته تعهدی استان دیگری اصلا مجاز به انتخاب نباشد.

نمونه‌های منطقه سه نیز عبارت‌اند از:

رتبه در سهمیه	سهمیه	دانشگاه محل قبولی
۶۶۰	منطقه ۳	دانشگاه علوم پزشکی شاهرود
۶۹۴	منطقه ۳	دانشگاه علوم پزشکی شاهرود
۷۸۰	منطقه ۳	دانشگاه علوم پزشکی بم
۸۱۰	منطقه ۳	دانشگاه علوم پزشکی بم
۲۰۵۶	منطقه ۳	دانشگاه علوم پزشکی ایلام
۲۱۶۲	منطقه ۳	دانشگاه علوم پزشکی ایلام
۲۴۵۸	منطقه ۳	دانشگاه علوم پزشکی شیراز

بنابراین در داده‌های موجود، دامنه نمونه قبولی پزشکی تعهدی منطقه سه از ۶۶۰ تا ۲۴۵۸ در سهمیه دیده می‌شود. پراکندگی زیاد این اعداد نشان می‌دهد که در پزشکی تعهدی، رتبه بدون استان بومی و کدرشته‌محل نباید به تنهایی ملاک حذف یا انتخاب رشته باشد.

اگر هدف اصلی شما پزشکی است، برای مشاهده کارنامه‌ها و دانشگاه‌های بیشتر می‌توانید جدول اختصاصی رتبه قبولی پزشکی تعهدی را با سهمیه و استان خود تطبیق دهید.

رتبه لازم برای رشته های تعهدی فرهنگیان ۱۴۰۵

در رشته‌های تعهدی دانشگاه فرهنگیان و تربیت دبیر شهید رجایی، برای سال ۱۴۰۵ دیگر بیان یک رتبه مانند «زیر ۱۰ هزار» به عنوان شرط قطعی قبولی دقیق نیست. ملاک رسمی پذیرش از ترکیب آزمون سراسری، آزمون اختصاصی تربیت معلم، سوابق تحصیلی و ارزیابی شایستگی معلمی ساخته می‌شود.

حداقل‌های رسمی قابل استناد برای پذیرش دانشجو معلم ۱۴۰۵ عبارت‌اند از:

معیار	حداقل لازم در ۱۴۰۵
نمره کل آزمون اختصاصی سراسری	حداقل تراز ۵۰۰۰
نمره کل آزمون اختصاصی تربیت معلم	حداقل تراز ۵۰۰۰
ارزیابی شایستگی معلمی	حداقل ۵۰ درصد نمره ارزیابی
سوابق تحصیلی	در نمره نهایی قبولی اثر مستقیم دارد

بنابراین اگر داوطلبی مثلا رتبه ۸۰۰۰ یا ۱۵۰۰۰ داشته باشد، فقط با دیدن رتبه نمی‌توان گفت فرهنگیان قبول می‌شود یا خیر. نخست باید بررسی شود تراز آزمون سراسری و آزمون اختصاصی تربیت معلم او هر دو حداقل ۵۰۰۰ هستند یا خیر و سپس وضعیت سوابق تحصیلی، استان بومی، رشته، جنسیت و ارزیابی شایستگی در نظر گرفته شود.

برای مقایسه کارنامه‌ها و رشته‌های مختلف می‌توانید جزئیات رتبه قبولی دانشگاه فرهنگیان را نیز بررسی کنید؛ اما برای انتخاب رشته ۱۴۰۵، حداقل ترازهای رسمی و نمره نهایی باید بر رتبه‌های سال‌های قدیمی مقدم باشند.

رتبه لازم برای رشته های تعهدی مهندسی و بورسیه

برای رشته های دارای تعهد خدمت غیر پزشکی در قالب بورسیه صنعت یا دستگاه‌های اجرایی، عددی مانند «رتبه زیر ۵۰۰۰» یا «رتبه زیر ۱۰ هزار» برای همه رشته‌ها قابل استفاده نیست. علت این است که پذیرش به یک رشته عمومی مانند مهندسی برق تعلق ندارد؛ بلکه به یک کدرشته‌محل بورسیه مشخص مربوط می‌شود.

برای مثال ممکن است در یک سال کدرشته‌ای با عنوان مهندسی برق بورسیه یک شرکت صنعتی ارائه شود و در سال بعد همان شرکت اصلا پذیرش نداشته باشد. ظرفیت بعضی کدرشته‌های بورسیه نیز بسیار محدود است و مصاحبه یا ارزیابی اختصاصی در قبولی نقش دارد.

در نتیجه برای رشته‌هایی مانند:

• مهندسی برق
• مهندسی مکانیک
• مهندسی کامپیوتر
• مهندسی صنایع
• مهندسی عمران
• مهندسی مواد و متالورژی
• مهندسی معدن
• مهندسی نفت

نباید یک رتبه ساختگی به عنوان «رتبه لازم رشته تعهدی» اعلام کرد. ابتدا باید کدرشته بورسیه ۱۴۰۵، ظرفیت، سهمیه بومی و دستگاه پذیرنده مشخص شود و سپس رتبه داوطلب با قبولی همان کدرشته یا رشته‌های بسیار مشابه مقایسه شود.

وضعیت داوطلب	برداشت مناسب برای انتخاب رشته
رتبه پزشکی تعهدی در محدوده کارنامه‌های قبلی است	کدرشته‌های بومی استان را در انتخاب‌های منطقی و خوش‌بینانه قرار دهید.
رتبه کمی ضعیف‌تر از آخرین نمونه پزشکی تعهدی است	انتخاب را حذف نکنید؛ تغییر ظرفیت و استان بومی ممکن است مرز قبولی را جابه‌جا کند.
متقاضی فرهنگیان با تراز زیر ۵۰۰۰ در یکی از دو آزمون است	حداقل علمی رسمی ۱۴۰۵ را احراز نکرده است.
متقاضی فرهنگیان با تراز بالاتر از ۵۰۰۰ است	قبولی هنوز قطعی نیست و نتیجه به سوابق تحصیلی، ارزیابی شایستگی و ظرفیت بومی بستگی دارد.
متقاضی رشته مهندسی بورسیه است	رتبه باید با همان کدرشته‌محل بورسیه، ظرفیت و شرایط دستگاه پذیرنده تحلیل شود.

در نتیجه، اگر سؤال شما این است که «با چه رتبه‌ای رشته تعهدی قبول می‌شوم؟»، برای پزشکی تعهدی کارنامه‌های موجود محدوده‌ای حدود ۶۶۰ تا ۲۴۸۸ رتبه در سهمیه را در نمونه دانشگاه‌ها نشان می‌دهند؛ اما این دامنه به منطقه و دانشگاه وابسته است. در فرهنگیان ۱۴۰۵ نیز رتبه به تنهایی ملاک نیست و حداقل تراز ۵۰۰۰ در هر دو آزمون و حداقل ۵۰ درصد ارزیابی شایستگی شرط اولیه ورود به رقابت نهایی است. برای بورسیه‌های مهندسی هم باید رتبه همان کدرشته‌محل بررسی شود و ارائه یک عدد مشترک برای همه رشته‌ها قابل اتکا نیست.

شرایط رشته های تعهد به خدمت در انتخاب رشته

شرایط رشته های تعهد به خدمت به نوع رشته و کدرشته‌محل بستگی دارد. پزشکی و دندانپزشکی تعهدی، رشته‌های دانشگاه فرهنگیان و رشته‌های مهندسی یا غیرپزشکی بورسیه، هر کدام ضوابط متفاوتی دارند؛ بنابراین هنگام انتخاب رشته باید توضیحات همان کدرشته‌محل در دفترچه سازمان سنجش بررسی شود.

مهم‌ترین شرایطی که ممکن است برای رشته های تعهدی در نظر گرفته شود عبارت‌اند از:

• بومی بودن: بعضی کدرشته‌محل‌ها فقط برای داوطلبان بومی استان، شهرستان یا منطقه مشخص قابل انتخاب هستند.
• تعهد به خدمت: پذیرفته‌شده باید پس از پایان تحصیل برای مدت تعیین‌شده در محل یا دستگاه مشخص خدمت کند.
• تعهد محضری: در برخی رشته‌ها ثبت‌نام قطعی دانشگاه به سپردن تعهد رسمی وابسته است.
• محل خدمت: محل انجام تعهد الزاما همان شهر یا دانشگاه محل تحصیل نیست.
• مصاحبه و گزینش: رشته‌های فرهنگیان، بورسیه‌ها و بعضی دانشگاه‌های دارای شرایط خاص علاوه بر رتبه کنکور، مصاحبه یا گزینش دارند.
• شرایط اختصاصی دستگاه پذیرنده: در رشته‌های بورسیه مهندسی یا غیرپزشکی ممکن است شرط سلامت جسمانی، جنسیت، بومی بودن یا شرایط قراردادی تعیین شود.

دسته رشته تعهدی	شرط مهم هنگام انتخاب
پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی تعهدی	بومی بودن، منطقه محل تعهد و مدت خدمت
دانشگاه فرهنگیان و شهید رجایی	بومی بودن، ارزیابی شایستگی، گزینش و تعهد خدمت به آموزش و پرورش
رشته‌های مهندسی و غیرپزشکی بورسیه	شرایط دستگاه بورسیه‌کننده، مصاحبه و محل خدمت
دانشگاه‌ها و مؤسسات دارای شرایط خاص	ضوابط اختصاصی درج‌شده مقابل همان کدرشته‌محل

نام رشته به تنهایی برای تشخیص شرایط تعهد کافی نیست. ممکن است یک رشته در یک دانشگاه به صورت عادی و همان رشته در کدرشته‌محل دیگری با تعهد خدمت ارائه شود.

مدت تعهد خدمت چگونه تعیین می‌شود؟

مدت تعهد خدمت بر اساس نوع رشته و شیوه پذیرش تعیین می‌شود و برای همه رشته های دارای تعهد خدمت یکسان نیست. در مهم‌ترین گروه‌ها، مدت تعهد به شکل زیر است:

نوع رشته تعهدی	مدت تعهد خدمت
پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی مشمول سهمیه مناطق مورد نیاز	۱.۵ برابر دوره تحصیلی مصوب
ظرفیت‌های افزایش‌یافته پزشکی و دندانپزشکی	۱.۵ برابر مدت تحصیل
رشته‌های دانشگاه فرهنگیان و تربیت دبیر شهید رجایی	دو برابر مدت تحصیل و حداقل ۵ سال
رشته‌های مهندسی و سایر پذیرش‌های بورسیه	بر اساس مدت تعیین‌شده در قرارداد دستگاه بورسیه‌کننده
دانشگاه‌ها و مؤسسات دارای شرایط خاص	طبق تعهدنامه و شرایط درج‌شده برای همان کدرشته‌محل

برای مثال، در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی عمومی مشمول قانون عدالت آموزشی، مدت تعهد ۱.۵ برابر دوره تحصیلی مصوب است. برای ظرفیت‌های افزایش‌یافته پزشکی و دندانپزشکی نیز دوره تعهد ۱.۵ برابر مدت تحصیل تعیین شده است.

در رشته‌های بورسیه مهندسی و سایر رشته های دارای تعهد خدمت غیر پزشکی نمی‌توان عدد ثابتی اعلام کرد؛ زیرا مدت تعهد بر اساس قرارداد همان سازمان یا صنعت تعیین می‌شود. بنابراین قبل از انتخاب رشته، عدد درج‌شده در توضیحات کدرشته‌محل یا تعهدنامه را ملاک قرار دهید.

انصراف یا معافیت از تعهد خدمت

انصراف یا معافیت از تعهد خدمت برای همه رشته های دارای تعهد خدمت امکان یکسانی ندارد. نوع رشته، سهمیه پذیرش، سال ورود، میزان تعهد انجام‌شده و متن تعهدنامه مشخص می‌کند که لغو یا کاهش تعهد تحت چه شرایطی امکان‌پذیر است.

• پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی تعهدی: تعهد این رشته‌ها تابع قانون و نوع سهمیه پذیرش است و نمی‌توان پرداخت هزینه را به عنوان راه قطعی لغو تعهد در نظر گرفت.
• دانشگاه فرهنگیان و شهید رجایی: انصراف، ترک تحصیل یا انجام ندادن تعهد می‌تواند با الزام به پرداخت هزینه‌های تعیین‌شده در قانون همراه باشد.
• رشته‌های مهندسی و بورسیه: شرایط انصراف و خسارت بر اساس قرارداد دستگاه بورسیه‌کننده مشخص می‌شود.
• سایر رشته‌های تعهدی: متن دفترچه، قرارداد و تعهدنامه سال ورود ملاک اصلی بررسی است.

قبولی در رشته تعهدی را با این فرض انتخاب نکنید که بعدا می‌توان تعهد را با پرداخت هزینه لغو کرد؛ چنین امکانی برای همه رشته‌ها و سهمیه‌ها وجود ندارد.

در تعهدات علوم پزشکی، شرایط هر پرونده بر اساس نوع سهمیه و سال ورود متفاوت است؛ به همین دلیل قبل از اقدام برای انصراف یا تغییر وضعیت، ضوابط لغو تعهد خدمت وزارت بهداشت را متناسب با نوع پذیرش خود بررسی کنید.

بررسی مزایا و معایب رشته های تعهدی

رشته های تعهدی می‌توانند شانس قبولی یا مسیر شغلی مشخص‌تری ایجاد کنند، اما در مقابل آزادی داوطلب برای محل کار، ادامه تحصیل و تغییر مسیر بعد از فارغ‌التحصیلی کمتر می‌شود.

مزایا	ریسک و محدودیت
امکان استفاده از ظرفیت‌های بومی یا خاص	ممکن است فقط در استان یا منطقه مشخصی اجازه انجام خدمت داشته باشید.
رقابت متفاوت با ظرفیت عادی در بعضی کدرشته‌محل‌ها	قبولی آسان‌تر احتمالی، در مقابل چند سال تعهد خدمت قرار می‌گیرد.
مسیر شغلی مشخص‌تر در فرهنگیان و بعضی بورسیه‌ها	محل خدمت همیشه انتخابی نیست و ممکن است توسط دستگاه مربوط تعیین شود.
امکان دریافت بورسیه یا حمایت در برخی پذیرش‌ها	انصراف می‌تواند مشمول خسارت، بازپرداخت هزینه یا محدودیت قراردادی شود.
فرصت ورود به رشته‌های پرتقاضا در ظرفیت‌های تعهدی	ممکن است برای ادامه تحصیل، انتقال محل خدمت یا فعالیت خارج از منطقه محدودیت داشته باشید.

مهم‌ترین ریسک‌هایی که قبل از انتخاب باید جدی بگیرید:

• مدت تعهد طولانی: در بعضی رشته‌ها تعهد چندین سال ادامه دارد و ممکن است بخش مهمی از سال‌های ابتدایی فعالیت حرفه‌ای شما را درگیر کند.
• عدم اختیار کامل در محل خدمت: دانشگاه محل تحصیل لزوما همان محل خدمت نیست و ممکن است برای منطقه دیگری معرفی شوید.
• محدودیت جابه‌جایی: انتقال از استان یا دستگاه محل تعهد معمولا ساده نیست و به موافقت مرجع مربوط بستگی دارد.
• ریسک انصراف: نباید با این تصور انتخاب کنید که در صورت پشیمانی، تعهد به راحتی قابل لغو یا خرید است.
• محدودیت ادامه تحصیل: در بعضی تعهدها ورود به مقطع بالاتر تا انجام بخشی از خدمت با محدودیت همراه است.
• وابستگی چندساله به یک تصمیم انتخاب رشته: انتخابی که امروز فقط بر اساس رتبه انجام می‌دهید، ممکن است محل زندگی و کار شما را برای چند سال آینده تعیین کند.

ریسک اصلی رشته تعهدی «خود رشته» نیست؛ تعهدی است که همراه آن می‌پذیرید. اگر محل خدمت، مدت تعهد یا امکان ادامه تحصیل با برنامه آینده شما سازگار نیست، صرف پایین‌تر بودن رتبه قبولی دلیل کافی برای انتخاب آن نیست.

چک‌لیست انتخاب رشته های دارای تعهد خدمت

قبل از ثبت هر کدرشته در لیست رشته های دارای تعهد خدمت، فقط رتبه قبولی یا نام دانشگاه را ملاک قرار ندهید. شرایط تعهد ممکن است روی محل زندگی، ادامه تحصیل و مسیر شغلی شما اثر مستقیم داشته باشد.

• نوع پذیرش: مشخص کنید رشته عادی است یا با سهمیه، بورسیه یا تعهد خدمت ارائه می‌شود.
• شرط بومی بودن: بررسی کنید کدرشته فقط برای داوطلبان بومی استان یا منطقه خاص است یا خیر.
• مدت تعهد: تعداد سال‌های خدمت را از توضیحات همان کدرشته یا قرارداد مربوط بررسی کنید.
• محل خدمت: استان، شهرستان یا دستگاهی که باید در آن خدمت کنید مشخص باشد.
• نوع تعهد: تفاوت تعهد مناطق محروم، تعهد آموزش و پرورش و بورسیه صنعتی را در نظر بگیرید.
• مصاحبه و گزینش: در فرهنگیان، رشته‌های بورسیه و دانشگاه‌های شرایط خاص، رتبه به تنهایی برای قبولی کافی نیست.
• محدودیت ادامه تحصیل: بعضی تعهدها برای ورود به مقطع بالاتر شرایط خاص دارند.
• شرایط انصراف: قبل از انتخاب، وضعیت خسارت، لغو یا امکان خروج از تعهد را بررسی کنید.

اگر درباره محل یا مدت تعهد یک کدرشته اطلاعات روشنی در اختیار ندارید، آن را فقط به دلیل شانس قبولی بیشتر در اولویت‌های بالای انتخاب رشته قرار ندهید.

در مرحله نهایی، کدرشته‌محل، توضیحات دفترچه، سهمیه بومی و شرایط دانشگاه یا دستگاه پذیرنده را کنار هم بررسی کنید؛ چون همین جزئیات مشخص می‌کند یک رشته تعهدی برای شرایط شما انتخاب مناسبی هست یا نه.

رشته دارای تعهد خدمت در دفترچه کنکور یعنی چه؟

رشته دارای تعهد خدمت، کدرشته‌ محلی است که پذیرفته‌شده آن در برابر استفاده از ظرفیت بومی، تحصیل در دانشگاه خاص، دریافت بورسیه یا استخدام پس از دانش‌آموختگی، متعهد می‌شود برای مدت و در محل تعیین‌شده خدمت کند. نوع تعهد باید در دفترچه انتخاب رشته، پیوست دانشگاه یا قرارداد رسمی پذیرش درج شده باشد.

هر رشته روزانه یا علوم پزشکی را نباید خودکار «رشته تعهدی» دانست. چهار وضعیت نزدیک به هم وجود دارد که شرایط یکسانی ندارند:

نوع تعهد یا خدمت	مشمولان	ملاک تشخیص	نتیجه اصلی
پذیرش بومی دارای تعهد خدمت	بعضی پذیرفته‌شدگان پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی یا سایر نیازهای منطقه‌ای	توضیح مقابل کدرشته‌محل	خدمت در منطقه یا استان تعیین‌شده
تعهد استخدامی یا بورسیه	دانشجومعلمان و پذیرفته‌شدگان بعضی دستگاه‌ها	شرایط اختصاصی دانشگاه یا سازمان	اشتغال و خدمت طبق قرارداد
تعهد آموزش رایگان	برخی دانش‌آموختگان دوره روزانه	ضوابط آموزش رایگان	تعهد مرتبط با استفاده از تحصیل رایگان و آزادسازی مدرک
طرح نیروی انسانی	دانش‌آموختگان رشته‌های مشمول وزارت بهداشت	قانون خدمت پزشکان و پیراپزشکان	انجام طرح پس از دانش‌آموختگی

اگر هدف شما بررسی تعهد مربوط به تحصیل رایگان دوره روزانه است، شرایط آن در صفحه تعهد به خدمت دانشجویان روزانه به صورت جداگانه بررسی شده است.

جمع‌بندی

لیست رشته های دارای تعهد خدمت فقط به پزشکی و رشته‌های علوم پزشکی محدود نمی‌شود و شامل برخی ظرفیت‌های پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی، رشته‌های دانشگاه فرهنگیان و شهید رجایی و بعضی پذیرش‌های بورسیه مهندسی و غیرپزشکی نیز می‌شود. نکته تعیین‌کننده این است که تعهد معمولا به یک کدرشته‌محل مشخص تعلق دارد؛ بنابراین نام رشته به تنهایی برای تشخیص تعهدی بودن آن کافی نیست.

در انتخاب رشته ۱۴۰۵، ابتدا کدرشته‌های تعهدی متناسب با گروه آزمایشی و استان بومی خود را مشخص کنید و سپس رتبه لازم، مدت تعهد، محل خدمت و شرایط پذیرش را کنار هم قرار دهید. پایین‌تر بودن رتبه قبولی بعضی رشته های تعهدی می‌تواند یک فرصت باشد، اما زمانی انتخاب مناسبی است که محدودیت‌های چندساله آن نیز با برنامه تحصیلی و شغلی شما هماهنگ باشد.

اگر بین ظرفیت عادی و تعهدی یک رشته یا چند کدرشته‌محل با شرایط متفاوت مردد هستید، بهتر است قبل از ثبت نهایی، اولویت‌ها و شرایط تعهد هر انتخاب را دقیق بررسی کنید. برای بررسی انتخاب رشته و جلوگیری از انتخاب کدرشته‌ای که شرایط تعهد آن با وضعیت شما سازگار نیست، می‌توانید با شماره 9099075307 تماس بگیرید؛ تماس فقط از تلفن ثابت، بدون صفر.